Arduino 37 Sensör Seti ile 37 Proje

Arduino 37 Sensör Seti ile 37 Proje
Arduino 37 Sensör Seti ile 37 Proje

İçindekiler

Arduino 37 Parça Sensör Seti Nedir? Kimler İçin Tasarlanmıştır?

Giriş

Arduino 37 Sensör Seti ile 37 Proje çalışmamız Arduino kullanıcıları için bir kaynak olmasını umuyoruz. Arduino 37 Parça Sensör Seti, elektronik ve gömülü sistemler dünyasına adım atanlar için hazırlanmış, en yaygın kullanılan sensör ve modülleri tek bir pakette sunan bir eğitim ve prototipleme setidir.

Setin Temel Amacı

  • Sensör okuma mantığını öğretmek
  • Dijital ve analog sinyaller arasındaki farkı göstermek
  • Fiziksel dünyadan veri toplayarak yazılıma aktarmak

Dijital ve Analog Sensörler Arasındaki Fark (Arduino Üzerinden)

Analog Sensör Nedir?

Analog sensörler, ölçtükleri fiziksel değeri sürekli değişen bir voltaj olarak üretir.

Örnekler:

  • LDR (ışık sensörü)
  • LM35 (sıcaklık)
  • Potansiyometre

Dijital Sensör Nedir?

Dijital sensörler yalnızca 0 veya 1 (LOW / HIGH) üretir.

Örnekler:

  • Buton
  • Tilt sensörü
  • IR engel sensörü

Arduino’da Okuma Farkı

// Analog okuma
int deger = analogRead(A0);

// Dijital okuma
int durum = digitalRead(2);

En Sık Yapılan Hata

Analog sensörü dijital pinle, dijital sensörü analog pinle okumaya çalışmak.


1. HC-SR04 Ultrasonik Sensör Nedir?

HC-SR04 Ultrasonik Sensör ile Mesafe Ölçümü

Çalışma Prensibi

  • Ses dalgası gönderilir
  • Yankı süresi ölçülür
  • Mesafe hesaplanır

Temel Formül

Mesafe = (Süre × Ses Hızı) / 2

Arduino Kodu

#define trigPin 9
#define echoPin 10

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(trigPin, OUTPUT);
  pinMode(echoPin, INPUT);
}

void loop() {
  digitalWrite(trigPin, LOW);
  delayMicroseconds(2);
  digitalWrite(trigPin, HIGH);
  delayMicroseconds(10);
  digitalWrite(trigPin, LOW);

  long sure = pulseIn(echoPin, HIGH);
  float mesafe = sure * 0.034 / 2;

  Serial.print("Mesafe: ");
  Serial.print(mesafe);
  Serial.println(" cm");

  delay(500);
}

Kullanım Alanları

  • Robotik engel algılama
  • Otopark sistemleri
  • Sıvı seviye ölçümü

HC-SR04 Ultrasonik Mesafe Sensörünün Kullanımı

HC-SR04, bir nesne ile sensör arasındaki mesafeyi temassız olarak ölçmek için kullanılan, ultrasonik dalga temelli bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Engel algılama
  • Mesafe ölçümü
  • Seviye tespiti

gibi uygulamalarda yaygın olarak tercih edilir.

Sensör, biri verici (TRIG) diğeri alıcı (ECHO) olmak üzere iki temel pin üzerinden çalışır ve Arduino ile dijital sinyaller aracılığıyla haberleşir.


HC-SR04 Ultrasonik Mesafe Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

HC-SR04, insan kulağının duyamayacağı frekansta (≈40 kHz) ses dalgaları gönderir.

Çalışma adımları:

  1. Sensör ultrasonik ses dalgası üretir
  2. Dalga bir nesneye çarpar
  3. Yansıyan dalga sensöre geri döner
  4. Gidiş–dönüş süresi ölçülür

Elektronik Prensip

Arduino:

  • TRIG pinine kısa bir tetikleme darbesi gönderir
  • ECHO pininden gelen sinyal süresini ölçer

Bu süre kullanılarak mesafe hesaplanır.

Temel formül:

Mesafe (cm) = (Süre × 0.034) / 2

0.034 cm/µs → Sesin havadaki hızı


Neden HC-SR04 Sensörü Seçilir?

HC-SR04’ün bu kadar yaygın kullanılmasının temel nedenleri şunlardır:

  • Uygun maliyetli olması
  • Arduino ile doğrudan uyumlu çalışması
  • Temassız ölçüm yapması
  • 2 cm – 400 cm aralığında ölçüm yapabilmesi
  • Eğitim ve prototipleme için yeterli hassasiyet sunması

Eğitim açısından avantajı:
Öğrencilere hem fizik (ses dalgaları) hem de zaman–mesafe ilişkisi kavramlarını aynı anda öğretir.


HC-SR04 Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle ilgili en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

❌ Yanlış Pin Bağlantısı

  • TRIG ve ECHO pinlerinin karıştırılması

❌ Yanlış Besleme

  • 3.3V ile çalıştırılmaya çalışılması
    (HC-SR04 5V ile çalışır)

❌ Sert ve Açılı Yüzeyler

  • Ses dalgaları eğimli yüzeylerden geri dönmeyebilir

❌ Ortam Gürültüsü

  • Yoğun akustik gürültü ölçüm hatasına yol açabilir

❌ Çok Hızlı Okuma

  • Ölçümler arasında yeterli gecikme verilmemesi

Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

HC-SR04 yalnızca eğitim amaçlı değildir; benzer prensiple çalışan sistemler gerçek hayatta da yaygındır:

  • Otopark doluluk sensörleri
  • Robotik engelden kaçma sistemleri
  • Sıvı seviye ölçüm sistemleri
  • Akıllı çöp kutuları
  • Endüstriyel mesafe algılama sistemleri

Bu nedenle HC-SR04, endüstriyel sensörlerin eğitim amaçlı bir modeli olarak da değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Ultrasonik Mesafe Ölçer”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • HC-SR04 sensör
  • Jumper kablolar
  • Breadboard

Pin Bağlantıları

HC-SR04Arduino
VCC5V
GNDGND
TRIGD9
ECHOD10

Arduino Kodu

#define trigPin 9
#define echoPin 10

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(trigPin, OUTPUT);
  pinMode(echoPin, INPUT);
}

void loop() {
  digitalWrite(trigPin, LOW);
  delayMicroseconds(2);

  digitalWrite(trigPin, HIGH);
  delayMicroseconds(10);
  digitalWrite(trigPin, LOW);

  long sure = pulseIn(echoPin, HIGH);
  float mesafe = sure * 0.034 / 2;

  Serial.print("Mesafe: ");
  Serial.print(mesafe);
  Serial.println(" cm");

  delay(500);
}

Proje Geliştirme Önerileri

  • Mesafeye göre LED yakma
  • LCD ekleyerek ekranlı ölçüm
  • Servo motor ile otomatik kapı sistemi
  • Kablosuz veri aktarımı

2. DHT11 Nedir?

DHT 11 Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

DHT11 iki farklı algılama elemanı içerir:

  • Nem sensörü:
    Ortamdaki nem oranına göre elektriksel özellikleri değişen polimer tabanlı bir algılayıcı kullanır.
  • Sıcaklık sensörü:
    NTC (Negatif Sıcaklık Katsayılı) termistör mantığına benzer şekilde çalışır.

Bu iki ölçüm sensörün içindeki mikrodenetleyici tarafından işlenir.

Elektronik Prensip

DHT11:

  • Analog ölçüm yapar
  • Ölçümleri dijital veriye çevirir
  • Arduino’ya tek telli dijital protokol ile gönderir

Bu sayede Arduino tarafında ADC (Analog-Dijital Çevirici) kullanmaya gerek kalmaz.


Neden DHT11 Sensörü Seçilir?

DHT11’in tercih edilmesinin temel nedenleri şunlardır:

  • Arduino ile doğrudan uyumlu olması
  • Düşük maliyetli olması
  • Hem sıcaklık hem nem ölçümünü tek sensörde sunması
  • Kütüphane desteğinin çok yaygın olması
  • Eğitim amaçlı kullanım için yeterli doğruluk sağlaması

Eğitim açısından önemi:
DHT11, çevresel veri kavramını (environmental data) öğrencilere somut olarak anlatmak için ideal bir sensördür.


DHT11 Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

DHT11 ile çalışırken en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

❌ Çok Sık Okuma Yapmak

  • DHT11 en fazla 2 saniyede bir okunmalıdır.
  • Daha sık okuma, yanlış veya boş veri üretir.

❌ Uzun Kablo Kullanımı

  • Uzun kablolar veri hattında gürültüye neden olur.

❌ Yanlış Besleme Gerilimi

  • DHT11 genellikle 5V ile çalışır.
  • 3.3V ile çalışsa bile kararsız ölçümler verebilir.

❌ Kütüphane Kullanmadan Okumaya Çalışmak

  • Protokol zamanlaması hassastır, manuel okuma önerilmez.

DHT11 Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

DHT11 ve benzeri sıcaklık–nem sensörleri gerçek hayatta çok yaygındır:

  • Akıllı ev sistemleri
  • Seralar ve tarımsal ortam izleme
  • Depo ve arşiv alanları
  • İklimlendirme sistemleri
  • IoT tabanlı çevre izleme çözümleri

DHT11, endüstride kullanılan daha hassas sensörlerin eğitim amaçlı karşılığı olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Sıcaklık ve Nem Ölçüm Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • DHT11 sensör modülü
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

DHT11 PinArduino
VCC5V
GNDGND
DATAD2

Arduino Kodu

#include "DHT.h"

#define DHTPIN 2
#define DHTTYPE DHT11

DHT dht(DHTPIN, DHTTYPE);

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  dht.begin();
}

void loop() {
  float nem = dht.readHumidity();
  float sicaklik = dht.readTemperature();

  if (isnan(nem) || isnan(sicaklik)) {
    Serial.println("Sensörden veri okunamıyor!");
    return;
  }

  Serial.print("Nem: ");
  Serial.print(nem);
  Serial.print(" %  |  ");

  Serial.print("Sıcaklık: ");
  Serial.print(sicaklik);
  Serial.println(" °C");

  delay(2000);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • LCD veya OLED ekran eklenebilir
  • Fan veya röle ile otomatik iklim kontrolü yapılabilir
  • Kablosuz modül ile veri uzaktan izlenebilir
  • Veriler SD karta kaydedilebilir

3. LM35 Nedir?

LM35 Sensörünün Kullanımı

LM35, ortam sıcaklığını ölçen ve ölçüm sonucunu analog bir gerilim değeri olarak üreten bir sıcaklık sensörüdür.
Arduino projelerinde sıcaklık ölçümünün temel mantığını öğretmek için en sık kullanılan sensörlerden biridir.

LM35:

  • Ortam sıcaklığına bağlı olarak çıkış voltajı üretir
  • Arduino’nun analog giriş pinleri üzerinden okunur
  • Harici kalibrasyon gerektirmeden çalışır

Bu özellikleri sayesinde özellikle eğitim ve prototipleme projelerinde tercih edilir.


LM35 Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

LM35, yarı iletken tabanlı bir sıcaklık algılayıcıdır.
Sensörün içindeki silikon yapı, sıcaklık değişimine bağlı olarak elektriksel özellik değişimi gösterir.

Bu değişim, sensörün çıkışında doğrusal bir gerilim artışı olarak gözlemlenir.

Elektronik Prensip

LM35’in en önemli özelliği şudur:

Her 1°C sıcaklık artışı için çıkış voltajı 10 mV artar.

Örnek:

  • 25 °C → 250 mV
  • 30 °C → 300 mV

Arduino:

  • Bu analog voltajı ADC ile sayısal değere çevirir
  • Okunan değeri sıcaklığa dönüştürür

Neden LM35 Sensörü Seçilir?

LM35’in tercih edilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  • Doğrusal (lineer) çıkış vermesi
  • Kalibrasyon gerektirmemesi
  • Analog ölçüm mantığını öğretmesi
  • Düşük maliyetli olması
  • Geniş Arduino uyumluluğu

Eğitim açısından önemi:
LM35, öğrencilere analog sinyal – sayısal veri dönüşümü kavramını en net anlatan sensörlerden biridir.


LM35 Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

LM35 ile çalışırken sıkça yapılan hatalar şunlardır:

❌ Yanlış Pin Dizilimi

  • LM35’in bacak sıralaması ters bağlanabilir
    (Ön yüz size bakarken: VCC – OUT – GND)

❌ Yanlış Referans Gerilimi

  • ADC dönüşümünde 5V referans varsayımı yapılır
  • Farklı referans kullanılıyorsa hesaplama hatası oluşur

❌ Gürültülü Ortam

  • Uzun kablolar analog sinyali bozabilir
  • Ölçümde dalgalanma görülür

❌ Doğrudan Dijital Pin Kullanımı

  • LM35 yalnızca analog pinlerden okunmalıdır

LM35 Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

LM35 ve benzeri analog sıcaklık sensörleri şu alanlarda kullanılır:

  • Endüstriyel sıcaklık izleme sistemleri
  • Güç elektroniği devreleri
  • Batarya sıcaklık kontrolü
  • Elektronik cihaz koruma sistemleri
  • Eğitim ve laboratuvar uygulamaları

Bu sensörler, daha gelişmiş dijital sıcaklık sensörlerinin temelini oluşturur.


Arduino ile Örnek Proje: “Analog Sıcaklık Ölçüm Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • LM35 sıcaklık sensörü
  • Jumper kablolar
  • Breadboard

Pin Bağlantıları

LM35 PinArduino
VCC5V
OUTA0
GNDGND

Arduino Kodu

int lm35Pin = A0;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  int analogDeger = analogRead(lm35Pin);
  
  float voltaj = analogDeger * (5.0 / 1023.0);
  float sicaklik = voltaj * 100; // 10 mV = 1°C

  Serial.print("Sıcaklık: ");
  Serial.print(sicaklik);
  Serial.println(" °C");

  delay(1000);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • LCD ekran ile sıcaklık gösterimi
  • Fan kontrolü (belirli sıcaklıkta çalıştırma)
  • Röle ile aşırı sıcaklık koruması
  • Veri kaydı ve grafikleme

4. LDR Nedir?

LDR Sensörünün Kullanımı

LDR (Light Dependent Resistor), üzerine düşen ışık miktarına bağlı olarak direnci değişen bir sensördür.
Arduino projelerinde ortam aydınlatma seviyesini algılamak için en temel ve yaygın kullanılan sensörlerden biridir.

LDR sensörü doğrudan dijital ya da analog veri üretmez; bu nedenle Arduino ile birlikte gerilim bölücü devre kullanılarak analog girişlerden okunur.

Genellikle:

  • Ortam ışığı algılama
  • Otomatik aydınlatma sistemleri
  • Gün–gece ayrımı

gibi uygulamalarda kullanılır.


LDR Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

LDR’nin çalışma prensibi fotoiletkenlik (photoconductivity) esasına dayanır.
Sensörün yapısında bulunan yarı iletken malzeme:

  • Karanlıkta → yüksek direnç
  • Aydınlıkta → düşük direnç

özelliği gösterir.

Işık arttıkça sensörün içindeki serbest elektron sayısı artar ve elektriksel iletkenlik yükselir.

Elektronik Prensip

Arduino LDR’nin direncini doğrudan ölçemez. Bunun yerine:

  • LDR + sabit direnç ile gerilim bölücü oluşturulur
  • Ortaya çıkan voltaj analog pin üzerinden okunur

Bu sayede ışık şiddeti, sayısal bir değere dönüştürülmüş olur.


Neden LDR Sensörü Seçilir?

LDR sensörünün tercih edilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  • Yapısının çok basit olması
  • Düşük maliyetli olması
  • Gerilim bölücü mantığını öğretmesi
  • Arduino ile kolay entegrasyon sağlaması
  • Eğitim amaçlı projelerde ideal olması

Eğitim açısından önemi:
LDR, öğrencilere ışık–elektrik ilişkisini ve analog ölçüm kavramını öğretmek için en uygun sensörlerden biridir.


LDR Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

LDR ile çalışırken sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

❌ Direnç Değeri Yanlış Seçilmesi

  • Çok büyük veya çok küçük direnç kullanımı ölçüm aralığını bozar

❌ Doğrudan Dijital Pin Kullanımı

  • LDR analog sensördür, dijital pinle okunamaz

❌ Ortam Işığı Etkisini Göz Ardı Etmek

  • Güneş ışığı ve yapay ışık ölçümü ciddi şekilde etkileyebilir

❌ Kalibrasyon Yapmamak

  • Farklı ortamlarda eşik değerler yeniden ayarlanmalıdır

LDR Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

LDR sensörleri günlük yaşamda ve endüstride yaygın olarak kullanılır:

  • Sokak lambalarının otomatik açılıp kapanması
  • Akıllı ev aydınlatma sistemleri
  • Kamera pozlama sistemleri
  • Güvenlik ve alarm sistemleri
  • Enerji tasarrufu uygulamaları

Bu sensörler, daha gelişmiş optik sensörlerin temel çalışma mantığını temsil eder.


Arduino ile Örnek Proje: “Ortam Işığı Ölçüm Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • LDR sensör
  • 10kΩ direnç
  • Jumper kablolar
  • Breadboard

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
LDR + Direnç Orta NoktaA0
VCC5V
GNDGND

Arduino Kodu

int ldrPin = A0;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  int isikDegeri = analogRead(ldrPin);

  Serial.print("Işık Seviyesi: ");
  Serial.println(isikDegeri);

  delay(500);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Otomatik sokak lambası
  • Gün–gece algılayan robot
  • Enerji tasarruflu iç mekân aydınlatması
  • Güneş ışığına duyarlı perde sistemi
  • Kamera ışık kontrol devresi

5. IR Engel Algılama Sensörü Nedir?

IR Engel Algılama Sensörünün Kullanımı

IR Engel Algılama Sensörü, önünde bulunan bir nesneyi kızılötesi (infrared) ışık yansıması ile algılayan bir sensördür.
Arduino projelerinde özellikle:

  • Robotik engel algılama
  • Yakınlık tespiti
  • Basit otomasyon uygulamaları

için yaygın olarak kullanılır.

Bu sensör genellikle dijital çıkışlıdır ve algılama durumuna göre Arduino’ya HIGH veya LOW sinyali gönderir.


IR Engel Algılama Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Sensör iki ana bileşenden oluşur:

  • IR LED (verici): Kızılötesi ışık yayar
  • IR alıcı (fotodiyot/fototransistör): Yansıyan ışığı algılar

IR ışık bir nesneye çarptığında geri yansır. Bu yansıma sensör tarafından algılandığında engel tespit edilmiş olur.

Elektronik Prensip

  • IR LED sürekli kızılötesi ışık üretir
  • Engel yoksa ışık sensöre geri dönmez
  • Engel varsa ışık geri yansır
  • Karşılaştırıcı devre (genellikle LM393) çıkışı dijital seviyeye dönüştürür

Hassasiyet, sensör üzerindeki potansiyometre ile ayarlanabilir.


Neden IR Engel Algılama Sensörü Seçilir?

Bu sensörün tercih edilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  • Arduino ile doğrudan dijital uyum
  • Hızlı tepki süresi
  • Basit bağlantı ve kodlama
  • Düşük maliyet
  • Robotik projeler için ideal yapı

Eğitim açısından önemi:
IR engel sensörü, öğrencilere yansıma, ışık ve dijital algılama kavramlarını pratik olarak öğretir.


IR Engel Algılama Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Ortam Işığını Dikkate Almamak

  • Güneş ışığı veya güçlü yapay ışık ölçümü etkileyebilir

❌ Yanlış Hassasiyet Ayarı

  • Potansiyometre ayarı yapılmadan sağlıklı sonuç alınamaz

❌ Siyah veya Mat Yüzeyler

  • IR ışığı iyi yansıtmaz, algılama başarısız olabilir

❌ Çok Uzun Algılama Mesafesi Beklemek

  • Bu sensör kısa mesafeler için tasarlanmıştır (genellikle 2–30 cm)

IR Engel Algılama Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

IR tabanlı algılama sistemleri günlük hayatta ve endüstride yaygındır:

  • Çizgi izleyen ve engelden kaçan robotlar
  • Otomatik kapı ve turnike sistemleri
  • Ürün sayma sistemleri
  • Güvenlik ve alarm uygulamaları
  • Endüstriyel otomasyon hatları

Bu sensör, daha gelişmiş optik algılama sistemlerinin temelini oluşturur.


Arduino ile Örnek Proje: “Engel Algılayan LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • IR Engel Algılama Sensörü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
IR Sensör OUTD2
IR Sensör VCC5V
IR Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int irPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(irPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int engel = digitalRead(irPin);

  if (engel == LOW) {   // Engel algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Not: Bazı IR sensörlerde engel algılandığında LOW, bazılarında HIGH çıkış alınır. Sensörünüze göre kontrol edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Engelden kaçan mobil robot
  • Otomatik dur–çalış sistemleri
  • Nesne sayma uygulamaları
  • Güvenlik alarm sistemleri
  • Akıllı üretim hattı uygulamaları

6. Alev (Flame) Sensörü Nedir?

Alev Sensörünün Kullanımı

Alev sensörü, alev kaynaklı kızılötesi (IR) ışınımı algılayarak yangın veya ateş varlığını tespit eden bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Yangın algılama
  • Güvenlik ve erken uyarı sistemleri
  • Eğitim ve STEM uygulamaları

için kullanılır.

Piyasada bulunan alev sensörleri genellikle dijital çıkışlı veya analog + dijital çıkışlı modüller hâlindedir ve Arduino ile doğrudan uyumlu çalışır.


Alev Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Alevler, yanma sırasında 760–1100 nm dalga boyu aralığında yoğun kızılötesi ışınım yayar.
Alev sensörleri, bu dalga boylarına duyarlı IR fotodiyot veya fototransistör kullanarak çalışır.

Sensör:

  • Normal ortam ışığını büyük ölçüde filtreler
  • Alev kaynaklı IR ışınımı seçici olarak algılar

Elektronik Prensip

  • Algılanan IR ışık, sensör içinde elektrik sinyaline dönüştürülür
  • Karşılaştırıcı devre (çoğunlukla LM393) eşik değeriyle kıyaslama yapar
  • Sonuç Arduino’ya HIGH / LOW dijital sinyal olarak iletilir

Hassasiyet ayarı, sensör üzerindeki potansiyometre ile yapılır.


Neden Alev Sensörü Seçilir?

Alev sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Yangın algılamaya hızlı tepki vermesi
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Düşük maliyetli olması
  • Eğitim projeleri için güvenli bir örnek sunması
  • Basit dijital çıkış mantığı

Eğitim açısından önemi:
Alev sensörü, öğrencilere ışınım, elektromanyetik spektrum ve güvenlik sistemleri kavramlarını uygulamalı olarak öğretir.


Alev Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Alev sensörüyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Güneş Işığını Göz Ardı Etmek

  • Güneş ışığı IR içerdiği için yanlış algılamalara yol açabilir

❌ Sensörü Doğrudan Alevin Çok Yakınına Koymak

  • Aşırı ısı sensöre zarar verebilir

❌ Yanlış Hassasiyet Ayarı

  • Potansiyometre ayarı yapılmadan güvenilir sonuç alınamaz

❌ Gerçek Yangın Sensörü Gibi Değerlendirmek

  • Bu sensör endüstriyel sertifikalı yangın dedektörü değildir

Alev Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Alev algılama prensibi gerçek hayatta farklı sistemlerde kullanılır:

  • Endüstriyel yangın algılama sistemleri
  • Gaz brülör kontrol sistemleri
  • Güvenlik ve erken uyarı uygulamaları
  • Akıllı bina otomasyonları
  • Eğitim ve simülasyon sistemleri

Arduino projelerinde kullanılan alev sensörleri, bu sistemlerin eğitim amaçlı temsilcisi olarak düşünülebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Alev Algılayan Uyarı Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Alev sensörü modülü
  • LED
  • Buzzer
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Alev Sensörü OUTD2
Alev Sensörü VCC5V
Alev Sensörü GNDGND
LEDD13 (direnç ile)
BuzzerD8

Arduino Kodu

int flamePin = 2;
int ledPin = 13;
int buzzerPin = 8;

void setup() {
  pinMode(flamePin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
  pinMode(buzzerPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int alev = digitalRead(flamePin);

  if (alev == LOW) {   // Alev algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
    digitalWrite(buzzerPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
    digitalWrite(buzzerPin, LOW);
  }
}

Not: Bazı alev sensörlerinde algılama durumu LOW, bazılarında HIGH olabilir. Modül tipine göre kontrol edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Yangın erken uyarı sistemi
  • Akıllı mutfak güvenlik sistemi
  • Gaz brülörü izleme sistemi
  • Endüstriyel güvenlik simülasyonları
  • STEM ve eğitim amaçlı yangın algılama projeleri

7. Yağmur / Su Sensörü Nedir?

Yağmur / Su Sensörünün Kullanımı

Yağmur (su) sensörü, üzerine düşen su damlalarını veya yüzeydeki nemi algılayarak ıslak–kuru durumunu tespit eden bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Yağmur algılama
  • Su sızıntısı tespiti
  • Ortam nemine bağlı otomasyon

uygulamalarında kullanılır.

Piyasada bulunan sensörler genellikle iki parçadan oluşur:

  • Algılama plakası (yağmur yüzeyi)
  • Karşılaştırıcı devre içeren kontrol modülü

Bu yapı sayesinde sensör hem analog hem de dijital çıkış verebilir.


Yağmur / Su Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Yağmur sensörünün algılama yüzeyi, birbirine paralel iletken çizgilerden oluşur.
Bu çizgiler arasına su damladığında:

  • Su, elektrik iletkenliği sağlar
  • İletkenler arasındaki direnç düşer
  • Sensör yüzeyi “ıslak” olarak algılanır

Su miktarı arttıkça iletkenlik artar ve ölçülen sinyal değişir.

Elektronik Prensip

  • Algılama yüzeyinden gelen analog sinyal kontrol kartına iletilir
  • Karşılaştırıcı devre (LM393 vb.) sinyali eşik değeriyle kıyaslar
  • Sonuç Arduino’ya:
    • Analog değer (ıslaklık seviyesi)
    • veya dijital sinyal (yağmur var / yok)

olarak aktarılır.


Neden Yağmur / Su Sensörü Seçilir?

Bu sensörün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Yapısının basit ve anlaşılır olması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Hem analog hem dijital ölçüm imkânı sunması
  • Eğitim ve prototipleme için yeterli olması
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından önemi:
Bu sensör, öğrencilere iletkenlik, direnç değişimi ve karşılaştırıcı devre mantığını öğretmek için oldukça uygundur.


Yağmur / Su Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Sensör Yüzeyini Uzun Süre Islak Bırakmak

  • Sürekli nem, yüzeyde oksitlenmeye yol açabilir

❌ Dış Ortam Korumasını İhmal Etmek

  • Kontrol kartı suya maruz bırakılmamalıdır

❌ Yanlış Hassasiyet Ayarı

  • Potansiyometre ayarı yapılmadan güvenilir sonuç alınamaz

❌ Endüstriyel Sensör Gibi Kullanmak

  • Bu sensör eğitim ve hobi amaçlıdır

Yağmur / Su Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Benzer algılama prensipleri gerçek hayatta farklı alanlarda kullanılır:

  • Otomatik cam silecek sistemleri
  • Akıllı sulama sistemleri
  • Su sızıntısı algılama
  • Açık alan otomasyonları
  • Tarımsal izleme sistemleri

Arduino projelerinde kullanılan yağmur sensörleri, bu uygulamaların basitleştirilmiş modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Yağmur Algılayan Uyarı Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Yağmur / su sensörü modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Buzzer
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Sensör AOA0
Sensör DOD2
Sensör VCC5V
Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)
BuzzerD8

Arduino Kodu

int analogPin = A0;
int digitalPin = 2;
int ledPin = 13;
int buzzerPin = 8;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(digitalPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
  pinMode(buzzerPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int analogDeger = analogRead(analogPin);
  int yagmur = digitalRead(digitalPin);

  Serial.print("Islaklik Degeri: ");
  Serial.println(analogDeger);

  if (yagmur == LOW) {   // Yağmur algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
    digitalWrite(buzzerPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
    digitalWrite(buzzerPin, LOW);
  }

  delay(500);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Otomatik sulama kontrol sistemi
  • Yağmur algılayan çamaşır askısı
  • Su sızıntısı erken uyarı sistemi
  • Akıllı sera uygulamaları
  • Açık alan otomasyon projeleri

8. Toprak Nem Sensörü Nedir?

Toprak Nem Sensörünün Kullanımı

Toprak nem sensörü, toprağın içerdiği su miktarını ölçerek nemli–kuru durumunu tespit eden bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Otomatik sulama sistemleri
  • Tarımsal izleme uygulamaları
  • Sera ve bitki takip projeleri

için yaygın olarak kullanılır.

Piyasada en sık kullanılan modeller, toprağa batırılan iki elektrotlu (rezistif) sensörlerdir ve Arduino’ya analog veri gönderir.


Toprak Nem Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Toprak nem sensörünün çalışma prensibi, toprağın elektriksel iletkenliğine dayanır.

  • Kuru toprak → düşük iletkenlik → yüksek direnç
  • Nemli toprak → yüksek iletkenlik → düşük direnç

Toprakta bulunan su miktarı arttıkça, sensör elektrotları arasındaki elektrik akımı daha kolay geçer.

Elektronik Prensip

  • Sensör elektrotları arasındaki direnç değişimi ölçülür
  • Bu değişim, sensör modülü üzerinde analog bir gerilime dönüştürülür
  • Arduino, bu gerilimi analog giriş pininden okur

Bazı modüller ayrıca dijital çıkış da sunar ve eşik değeri potansiyometre ile ayarlanabilir.


Neden Toprak Nem Sensörü Seçilir?

Toprak nem sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Yapısının basit ve anlaşılır olması
  • Arduino ile doğrudan uyumlu çalışması
  • Sulama otomasyonları için ideal veri sağlaması
  • Eğitim ve STEM projelerine uygun olması
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından önemi:
Bu sensör, öğrencilere iletkenlik, çevresel veri ve geri besleme (feedback) kavramlarını öğretmek için oldukça etkilidir.


Toprak Nem Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Sensörü Sürekli Toprakta Bırakmak

  • Elektrotlar zamanla oksitlenir ve ölçüm doğruluğu düşer

❌ Gübreli veya Tuzlu Toprak Etkisini Göz Ardı Etmek

  • İletkenliği artırarak yanlış nem algısına neden olabilir

❌ Kalibrasyon Yapmamak

  • Her toprak türü için eşik değerler farklıdır

❌ Endüstriyel Sensör Gibi Değerlendirmek

  • Rezistif sensörler eğitim ve hobi amaçlıdır

Toprak Nem Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Benzer algılama prensipleri gerçek hayatta farklı alanlarda kullanılır:

  • Akıllı tarım ve sulama sistemleri
  • Sera otomasyonları
  • Bitki sağlığı izleme uygulamaları
  • Peyzaj sulama çözümleri
  • Tarımsal Ar-Ge ve eğitim projeleri

Arduino projelerinde kullanılan bu sensörler, endüstriyel sistemlerin temel mantığını temsil eder.


Arduino ile Örnek Proje: “Toprak Nemine Göre Sulama Uyarı Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Toprak nem sensörü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Sensör AOA0
Sensör VCC5V
Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int nemPin = A0;
int ledPin = 13;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int nemDegeri = analogRead(nemPin);

  Serial.print("Toprak Nem Degeri: ");
  Serial.println(nemDegeri);

  if (nemDegeri > 700) {   // Toprak kuru
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }

  delay(1000);
}

Not: Eşik değeri (700) kullanılan toprağa göre mutlaka kalibre edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Otomatik bitki sulama sistemi
  • Akıllı saksı uygulamaları
  • Sera nem kontrol sistemi
  • Tarımsal veri toplama projeleri
  • STEM ve eğitim amaçlı tarım uygulamaları

9. Hall Effect (Manyetik) Sensörü Nedir?

Hall Effect Sensörünün Kullanımı

Hall Effect sensörü, bir manyetik alanın varlığını veya şiddetini algılayarak elektriksel sinyal üreten bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Manyetik anahtar uygulamaları
  • Motor hız ve konum algılama
  • Temassız algılama sistemleri

için yaygın olarak kullanılır.

Piyasada bulunan Hall sensörleri dijital (manyetik alan var/yok) veya analog (manyetik alan şiddeti) çıkışlı olabilir. 37 parça sensör setlerinde genellikle dijital Hall sensörü modülü bulunur.


Hall Effect Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Hall etkisi, bir iletken veya yarı iletkenden geçen elektrik akımının, manyetik alan etkisi altında sapması prensibine dayanır.
Manyetik alan uygulandığında, yük taşıyıcıları yanlara doğru itilir ve bu durum Hall gerilimi olarak adlandırılan küçük bir voltaj farkı oluşturur.

Bu gerilim, manyetik alanın varlığıyla doğru orantılıdır.

Elektronik Prensip

  • Sensör içinde sabit bir akım oluşturulur
  • Manyetik alan sensöre yaklaştığında Hall gerilimi oluşur
  • Dahili yükselteç ve karşılaştırıcı devre bu sinyali işler
  • Arduino’ya HIGH / LOW dijital sinyal veya analog değer gönderilir

Neden Hall Effect Sensörü Seçilir?

Hall Effect sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Temassız algılama yapması
  • Mekanik aşınma olmaması
  • Uzun ömürlü ve güvenilir olması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Manyetik alan temelli uygulamalar için ideal olması

Eğitim açısından önemi:
Bu sensör, öğrencilere manyetizma, elektromanyetik etkileşim ve temassız algılama kavramlarını uygulamalı olarak öğretir.


Hall Effect Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Hall sensörleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Manyetik Kutup Yönünü Göz Ardı Etmek

  • Bazı sensörler yalnızca belirli kutuplara (N veya S) tepki verir

❌ Zayıf Mıknatıs Kullanmak

  • Algılama mesafesi ciddi şekilde düşer

❌ Yanlış Besleme Gerilimi

  • Çoğu Hall sensörü 5V ile çalışır, veri sayfası kontrol edilmelidir

❌ Reed Switch ile Karıştırmak

  • Hall sensörleri elektronik, reed switch’ler mekaniktir

Hall Effect Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Hall Effect prensibi endüstride çok yaygın şekilde kullanılır:

  • Otomotiv hız ve konum sensörleri
  • BLDC motor kontrol sistemleri
  • Kapı ve kapak algılama sistemleri
  • Endüstriyel sayaçlar
  • Güvenlik ve otomasyon uygulamaları

Arduino projelerinde kullanılan Hall sensörleri, bu sistemlerin eğitim ve prototipleme modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Manyetik Alan Algılayan LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Hall Effect sensörü modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Mıknatıs
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Hall Sensörü OUTD2
Hall Sensörü VCC5V
Hall Sensörü GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int hallPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(hallPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int manyetikAlan = digitalRead(hallPin);

  if (manyetikAlan == LOW) {  // Manyetik alan algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Not: Bazı Hall sensörleri manyetik alan algılandığında LOW, bazıları HIGH çıkış verir. Modül tipine göre test edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Kapı ve pencere açık–kapalı algılama
  • Motor hız sayacı (enkoder benzeri)
  • Manyetik anahtar sistemleri
  • Temassız konum algılama uygulamaları
  • Endüstriyel otomasyon simülasyonları

10. Reed Switch (Manyetik Anahtar) Nedir?

Reed Switch Sensörünün Kullanımı

Reed switch, bir manyetik alanın varlığında mekanik olarak kapanan veya açılan bir anahtardır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Kapı ve pencere açık–kapalı algılama
  • Konum ve limit anahtarı uygulamaları
  • Temassız anahtarlama sistemleri

için yaygın olarak kullanılır.

Reed switch’ler elektronik bir devre üretmez; basit bir anahtar gibi çalışır ve dijital giriş olarak Arduino’ya bağlanır.


Reed Switch Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Reed switch, cam bir tüp içerisinde bulunan iki ferromanyetik metal kontakdan oluşur.
Bu kontaklar normalde açık (NO) veya kapalı (NC) durumda olabilir.

Bir mıknatıs yaklaştırıldığında:

  • Manyetik alan metal kontakları mıknatıslı hâle getirir
  • Kontaklar birbirini çekerek birleşir (veya ayrılır)
  • Anahtar durumu değişir

Bu işlem tamamen mekanik olarak gerçekleşir.

Elektronik Prensip

  • Reed switch kapandığında devre tamamlanır
  • Arduino dijital giriş pini HIGH veya LOW olarak algılar
  • Harici güç veya karmaşık devre gerekmez

Bu yönüyle reed switch, en basit manyetik algılama elemanlarından biridir.


Neden Reed Switch Sensörü Seçilir?

Reed switch’in tercih edilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  • Yapısının son derece basit olması
  • Enerji tüketmemesi
  • Temassız çalışması
  • Mekanik anahtar mantığını öğretmesi
  • Arduino ile çok kolay entegrasyon sağlaması

Eğitim açısından önemi:
Reed switch, öğrencilere manyetik alanın mekanik etkisini ve dijital giriş mantığını öğretmek için ideal bir bileşendir.


Reed Switch Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Yanlış Mıknatıs Konumu

  • Mıknatısın yönü ve mesafesi anahtarlamayı etkiler

❌ Cam Gövdeyi Zorlamak

  • Reed switch’ler cam yapılıdır, kırılgandır

❌ Pull-down / Pull-up Direnci Kullanmamak

  • Giriş pini kararsız (floating) kalabilir

❌ Hall Sensörü ile Karıştırmak

  • Reed switch mekanik, Hall sensörü elektroniktir

Reed Switch Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Reed switch’ler günlük yaşamda ve endüstride yaygın olarak kullanılır:

  • Alarm ve güvenlik sistemleri
  • Kapı–pencere sensörleri
  • Endüstriyel limit anahtarları
  • Sayaç ve konum algılama sistemleri
  • Beyaz eşya kapak algılamaları

Arduino projelerinde kullanılan reed switch’ler, bu uygulamaların basitleştirilmiş modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Kapı Açık–Kapalı Algılama Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Reed switch
  • Mıknatıs
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Reed SwitchD2
LEDD13 (direnç ile)
GNDGND

Not: Bu örnekte Arduino’nun dahili pull-up direnci kullanılmaktadır.


Arduino Kodu

int reedPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(reedPin, INPUT_PULLUP);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int durum = digitalRead(reedPin);

  if (durum == LOW) {   // Mıknatıs yakın, anahtar kapalı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Kapı ve pencere güvenlik sistemi
  • Dolap veya kapak açık uyarı sistemi
  • Konum algılayan mekanik sistemler
  • Basit alarm uygulamaları
  • Eğitim amaçlı manyetik anahtarlama projeleri

11. Tilt (Eğim) Sensörü Nedir?

Tilt Sensörünün Kullanımı

Tilt (eğim) sensörü, bir cismin belirli bir açıdan sonra eğilip eğilmediğini algılayan, basit yapılı bir algılayıcıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Eğim veya devrilme algılama
  • Hareket ve konum tespiti
  • Basit güvenlik uygulamaları

için kullanılır.

Tilt sensörleri genellikle dijital çıkışlıdır ve mekanik anahtar mantığıyla çalışır. Bu nedenle Arduino’nun dijital giriş pinlerine doğrudan bağlanabilir.


Tilt Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Tilt sensörünün içinde, silindirik bir gövde içerisinde serbestçe hareket eden:

  • Metal bir bilye
  • veya iletken bir sıvı (cıva tipi – artık nadir)

bulunur.

Sensör belirli bir açıyla eğildiğinde:

  • Bilye hareket ederek iç kontaklara temas eder
  • Elektrik devresi kapanır veya açılır
  • Sensör durumu değişir

Bu algılama tamamen yerçekimi ve mekanik hareket prensibine dayanır.

Elektronik Prensip

  • Sensör devresi açıkken Arduino dijital giriş HIGH veya LOW okur
  • Eğim oluştuğunda devre durumu değişir
  • Arduino bu değişimi dijital sinyal olarak algılar

Tilt sensörü analog bir değer üretmez; yalnızca iki durumlu (0/1) bilgi sağlar.


Neden Tilt Sensörü Seçilir?

Tilt sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Son derece basit ve anlaşılır olması
  • Düşük maliyetli olması
  • Arduino ile kolay bağlantı sağlaması
  • Mekanik anahtarlama mantığını öğretmesi
  • Enerji tüketmemesi

Eğitim açısından önemi:
Tilt sensörü, öğrencilere mekanik hareketin elektriksel sinyale dönüşümünü göstermek için ideal bir örnektir.


Tilt Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Tilt sensörüyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Titreşim Etkisini Göz Ardı Etmek

  • Sensör sarsıntıya karşı hassastır, yanlış tetikleme olabilir

❌ Açısal Hassasiyet Beklemek

  • Tilt sensörleri kesin açı ölçümü yapmaz

❌ Debounce (Sıçrama) Etkisini Hesaba Katmamak

  • Mekanik kontaklar anlık dalgalanmalar oluşturabilir

❌ Yanlış Montaj Yönü

  • Sensörün yerleştirme açısı algılamayı doğrudan etkiler

Tilt Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Tilt sensörleri günlük yaşamda ve endüstride farklı alanlarda kullanılır:

  • Devrilme algılayan güvenlik sistemleri
  • Taşınabilir cihaz konum algılama
  • Oyuncak ve basit elektronik ürünler
  • Endüstriyel uyarı sistemleri
  • Mekanik konum algılama çözümleri

Arduino projelerinde kullanılan tilt sensörleri, bu sistemlerin basitleştirilmiş eğitim modelleri olarak düşünülebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Eğim Algılayan LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Tilt sensörü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Tilt SensörüD2
LEDD13 (direnç ile)
GNDGND

Not: Bu projede Arduino’nun dahili pull-up direnci kullanılmaktadır.


Arduino Kodu

int tiltPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(tiltPin, INPUT_PULLUP);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int egimDurumu = digitalRead(tiltPin);

  if (egimDurumu == LOW) {  // Sensör eğildi
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Devrilme algılayan uyarı sistemi
  • Taşıma sırasında konum izleme
  • Basit alarm ve güvenlik uygulamaları
  • Oyuncak ve eğitim projeleri
  • Mekanik konum algılama sistemleri

12. Titreşim Sensörü Nedir?

Titreşim Sensörünün Kullanımı

Titreşim sensörü, bir yüzeyde veya cisimde oluşan darbe, sarsıntı veya titreşimi algılayan bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Darbe algılama
  • Hareket ve sarsıntı tespiti
  • Güvenlik ve alarm uygulamaları

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle SW-420 tipi titreşim sensörü modülü bulunur. Bu modül dijital çıkış verir ve Arduino’nun dijital giriş pinlerine doğrudan bağlanabilir.


Titreşim Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

SW-420 titreşim sensörünün içinde, titreşimle birlikte hareket eden yaylı iletken bir yapı bulunur. Sensör sabit durumdayken bu yapı temas hâlinde değildir.

Bir titreşim veya darbe oluştuğunda:

  • Yaylı yapı hareket eder
  • İç kontaklara temas eder
  • Elektriksel bağlantı kısa süreli olarak kapanır

Bu algılama tamamen mekanik hareket prensibine dayanır.

Elektronik Prensip

  • Mekanik temas sonucu oluşan sinyal, sensör modülüne iletilir
  • Karşılaştırıcı devre (LM393) bu sinyali işler
  • Ayarlanan eşik değeri aşılırsa çıkış değişir
  • Arduino’ya HIGH veya LOW dijital sinyal gönderilir

Hassasiyet, modül üzerindeki potansiyometre ile ayarlanır.


Neden Titreşim Sensörü Seçilir?

Titreşim sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Darbe ve sarsıntıya hızlı tepki vermesi
  • Basit dijital çıkış mantığı
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Düşük maliyetli olması
  • Güvenlik projeleri için uygun olması

Eğitim açısından önemi:
Bu sensör, öğrencilere mekanik hareketin algılanması ve dijital sinyal üretimi kavramlarını öğretmek için oldukça etkilidir.


Titreşim Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Titreşim sensörleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Hassasiyet Ayarı Yapmamak

  • Potansiyometre ayarı olmadan yanlış tetiklemeler oluşabilir

❌ Sabitlenmeden Kullanmak

  • Sensör düzgün sabitlenmezse ortam titreşimlerini yanlış algılar

❌ Sürekli Titreşim Beklemek

  • Bu sensör anlık darbe algılar, sürekli titreşim ölçümü yapmaz

❌ İvmeölçer ile Karıştırmak

  • Titreşim sensörü yön ve hız ölçmez

Titreşim Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Titreşim algılama prensibi gerçek hayatta birçok sistemde kullanılır:

  • Hırsızlık ve darbe algılama sistemleri
  • Makine titreşim izleme
  • Deprem ve sarsıntı algılama (ilkel sistemler)
  • Taşıma sırasında darbe tespiti
  • Endüstriyel güvenlik uygulamaları

Arduino projelerinde kullanılan titreşim sensörleri, bu sistemlerin basitleştirilmiş eğitim modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Titreşim Algılayan Alarm Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Titreşim sensörü (SW-420)
  • LED
  • Buzzer
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Titreşim Sensörü OUTD2
Titreşim Sensörü VCC5V
Titreşim Sensörü GNDGND
LEDD13 (direnç ile)
BuzzerD8

Arduino Kodu

int vibrationPin = 2;
int ledPin = 13;
int buzzerPin = 8;

void setup() {
  pinMode(vibrationPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
  pinMode(buzzerPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int titreşim = digitalRead(vibrationPin);

  if (titreşim == HIGH) {   // Titreşim algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
    digitalWrite(buzzerPin, HIGH);
    delay(500);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
    digitalWrite(buzzerPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Hırsızlık ve darbe algılama sistemi
  • Makine titreşim uyarı sistemi
  • Taşıma sırasında darbe kayıt sistemi
  • Basit deprem uyarı prototipi
  • Güvenlik ve alarm projeleri

13. Mikrofon (Ses) Sensörü Nedir?

Mikrofon (Ses) Sensörünün Kullanımı

Mikrofon (ses) sensörü, ortamda oluşan ses dalgalarını elektrik sinyaline dönüştürerek algılayan bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Ses seviyesi algılama
  • Alkış ile kontrol sistemleri
  • Gürültü algılama ve uyarı uygulamaları

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde en sık karşılaşılan modeller KY-037 / KY-038 tipi mikrofon modülleridir. Bu modüller genellikle analog ve dijital çıkış sunar.


Mikrofon Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Ses, havada yayılan basınç dalgalarıdır. Mikrofon sensörünün üzerinde bulunan elektret mikrofon kapsülü:

  • Ses dalgalarıyla titreşir
  • Bu titreşimler, kapsül içinde çok küçük elektriksel değişimlere yol açar

Bu sayede akustik enerji, elektriksel sinyale dönüştürülmüş olur.

Elektronik Prensip

  • Mikrofon kapsülünden çıkan çok zayıf sinyal
  • Modül üzerindeki operasyonel yükselteç ile güçlendirilir
  • Analog çıkış, ses seviyesini sürekli değer olarak verir
  • Dijital çıkış, potansiyometre ile ayarlanan eşik değere göre HIGH/LOW üretir

Arduino:

  • Analog çıkışı ses şiddeti için
  • Dijital çıkışı ses var / yok algısı için kullanabilir.

Neden Mikrofon Sensörü Seçilir?

Mikrofon sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Ortam sesini algılayabilmesi
  • Analog ve dijital çıkış seçenekleri sunması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Etkileşimli projeler için uygun olması
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından önemi:
Bu sensör, öğrencilere ses dalgaları, sinyal yükseltme ve eşik değeri kavramlarını öğretmek için oldukça etkilidir.


Mikrofon Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Mikrofon sensörleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Hassasiyet Ayarını Yapmamak

  • Potansiyometre ayarı yapılmazsa sürekli tetikleme olabilir

❌ Ortam Gürültüsünü Göz Ardı Etmek

  • Klima, rüzgâr veya arka plan gürültüsü ölçümü etkiler

❌ Ses Seviyesi Ölçümü Beklemek

  • Bu sensörler desibel ölçer değildir, göreceli ölçüm yapar

❌ Doğrudan Dijital Çıkışa Güvenmek

  • Daha esnek projeler için analog çıkış tercih edilmelidir

Mikrofon Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Ses algılama prensibi gerçek hayatta birçok alanda kullanılır:

  • Gürültü izleme sistemleri
  • Akıllı ev otomasyonları
  • Sesle tetiklenen kontrol sistemleri
  • Güvenlik ve izleme uygulamaları
  • Endüstriyel ortam gürültü tespiti

Arduino projelerinde kullanılan mikrofon sensörleri, bu sistemlerin eğitim amaçlı temel modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Ses Algılayan LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Mikrofon (ses) sensörü modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Mikrofon AOA0
Mikrofon DOD2
Mikrofon VCC5V
Mikrofon GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int soundAnalogPin = A0;
int soundDigitalPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(soundDigitalPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int sesSeviyesi = analogRead(soundAnalogPin);
  int sesAlgilandi = digitalRead(soundDigitalPin);

  Serial.print("Ses Seviyesi: ");
  Serial.println(sesSeviyesi);

  if (sesAlgilandi == HIGH) {  // Eşik aşılırsa
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }

  delay(200);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Alkış ile lamba açma–kapama sistemi
  • Gürültü seviyesine bağlı uyarı sistemi
  • Sesle tetiklenen robot projeleri
  • Akıllı ev etkileşim uygulamaları
  • Eğitim amaçlı ses analizi projeleri

14. Dokunmatik (Touch) Sensör Nedir?

Dokunmatik Sensörün Kullanımı

Dokunmatik (touch) sensör, bir yüzeye insan parmağıyla temas edildiğini algılayan kapasitif tabanlı bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Buton yerine temassız kontrol
  • Modern kullanıcı arayüzleri
  • Hijyen gerektiren uygulamalar

için tercih edilir.

37 parça sensör setlerinde en yaygın bulunan model TTP223 kapasitif dokunmatik sensör modülüdür. Bu modül genellikle dijital çıkış verir ve Arduino’nun dijital giriş pinlerine doğrudan bağlanabilir.


Dokunmatik Sensör Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

İnsan vücudu elektriksel olarak iletken ve aynı zamanda kapasitif bir yapıya sahiptir. Dokunmatik sensör yüzeyine parmak yaklaştırıldığında:

  • Sensör ile çevre arasındaki kapasitans değişir
  • Bu değişim sensör tarafından algılanır

Herhangi bir mekanik hareket veya fiziksel anahtarlama gerçekleşmez.

Elektronik Prensip

  • Sensör yüzeyinde referans bir kapasitans değeri bulunur
  • Dokunma ile bu değer değiştiğinde
  • Dahili devre bu değişimi analiz eder
  • Arduino’ya HIGH veya LOW dijital sinyal gönderir

Bazı modüllerde dokunma şekline göre anlık (momentary) veya kilitlemeli (toggle) çalışma seçenekleri bulunur.


Neden Dokunmatik Sensör Seçilir?

Dokunmatik sensörlerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Mekanik aşınma olmaması
  • Sessiz ve temassız çalışma
  • Modern ve kullanıcı dostu arayüz sunması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Uzun ömürlü olması

Eğitim açısından önemi:
Bu sensör, öğrencilere kapasitans, insan–elektronik etkileşimi ve temassız algılama kavramlarını öğretmek için oldukça uygundur.


Dokunmatik Sensör Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Dokunmatik sensörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Metal Yüzeye Doğrudan Monte Etmek

  • Metal yüzeyler kapasitansı bozarak yanlış tetiklemeye yol açabilir

❌ Topraklama (GND) Bağlantısını İhmal Etmek

  • Sağlıklı algılama için GND bağlantısı çok önemlidir

❌ Eldivenle Çalışmasını Beklemek

  • İzolasyonlu eldivenler algılamayı engelleyebilir

❌ Nem ve Ortam Etkisini Göz Ardı Etmek

  • Yüksek nem hassasiyeti etkileyebilir

Dokunmatik Sensör Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Kapasitif dokunma algılama prensibi birçok alanda kullanılır:

  • Akıllı telefon ve tablet ekranları
  • Dokunmatik anahtarlar
  • Asansör ve kiosk panelleri
  • Medikal ve hijyenik kontrol yüzeyleri
  • Akıllı ev kontrol sistemleri

Arduino projelerinde kullanılan dokunmatik sensörler, bu sistemlerin temel ve öğretici modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Dokunmatik Kontrollü LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Dokunmatik sensör modülü (TTP223)
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Touch Sensör OUTD2
Touch Sensör VCC5V
Touch Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int touchPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(touchPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int dokunma = digitalRead(touchPin);

  if (dokunma == HIGH) {   // Dokunma algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Dokunmatik lamba anahtarı
  • Hijyenik kontrol panelleri
  • Akıllı ev dokunmatik butonları
  • Etkileşimli eğitim projeleri
  • Modern kullanıcı arayüzü uygulamaları

15. Gaz Sensörü (MQ Serisi) Nedir?

Gaz Sensörünün Kullanımı

MQ serisi gaz sensörleri, ortam havasında bulunan yanıcı ve zararlı gazları algılamak için kullanılan sensörlerdir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Gaz kaçağı algılama
  • Hava kalitesi izleme
  • Güvenlik ve erken uyarı sistemleri

için tercih edilir.

37 parça sensör setlerinde en yaygın bulunan model MQ-2’dir. MQ-2; LPG, metan, propan, hidrojen ve duman gibi gazlara karşı hassastır ve analog çıkış üretir (bazı modüllerde ek olarak dijital çıkış da bulunur).


Gaz Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

MQ sensörlerinin algılama elemanı kalay dioksit (SnO₂) tabanlı yarı iletken bir malzemeden oluşur. Sensör içinde ayrıca bir ısıtıcı (heater) bulunur.

  • Temiz havada SnO₂’nin direnci yüksektir
  • Yanıcı veya indirgen gazlar ortama girdiğinde
  • Gaz molekülleri sensör yüzeyiyle etkileşir
  • Sensörün elektriksel direnci düşer

Bu direnç değişimi, gaz yoğunluğu ile ilişkilidir.

Elektronik Prensip

  • Isıtıcı, sensörü çalışma sıcaklığına getirir
  • Direnç değişimi gerilim bölücü devrede voltaja dönüşür
  • Arduino, bu voltajı analog pin üzerinden okur
  • Dijital çıkış varsa, karşılaştırıcı devre eşik değerine göre HIGH/LOW üretir

MQ sensörleri mutlak ppm ölçümü değil, göreceli algılama yapar.


Neden Gaz Sensörü (MQ Serisi) Seçilir?

MQ serisi sensörlerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Birden fazla gaz türüne duyarlı olmaları
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Geniş kullanım alanı
  • Eğitim ve prototipleme için uygun olmaları
  • Uygun maliyetli olmaları

Eğitim açısından önemi:
MQ sensörleri, öğrencilere yarı iletken algılama, ısıtıcı devreler ve analog ölçüm kavramlarını öğretir.


Gaz Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

MQ serisi sensörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Isınma Süresini Beklememek

  • Sensör ilk çalıştırmada 30–60 saniye (bazı durumlarda daha uzun) ısınma ister

❌ Kalibrasyon Yapmadan Kesin Ölçüm Beklemek

  • PPM değeri vermek için referans gaz ve kalibrasyon gerekir

❌ Kapalı Ortamda Uzun Süre Çalıştırmak

  • Isıtıcı sürekli enerji tüketir ve ortamı etkileyebilir

❌ Endüstriyel Gaz Dedektörü Gibi Kullanmak

  • MQ sensörleri eğitim ve prototip amaçlıdır

Gaz Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Gaz algılama prensibi gerçek hayatta birçok alanda kullanılır:

  • Ev tipi gaz kaçağı alarm sistemleri
  • Endüstriyel gaz izleme çözümleri
  • Hava kalitesi ölçüm istasyonları
  • Yangın ve duman algılama sistemleri
  • Akıllı bina otomasyonları

Arduino projelerinde kullanılan MQ sensörleri, bu sistemlerin öğretici ve basitleştirilmiş modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Gaz Algılayan Uyarı Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • MQ-2 gaz sensörü modülü
  • LED
  • Buzzer
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
MQ Sensör AOA0
MQ Sensör DOD2
MQ Sensör VCC5V
MQ Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)
BuzzerD8

Arduino Kodu

int gasAnalogPin = A0;
int gasDigitalPin = 2;
int ledPin = 13;
int buzzerPin = 8;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(gasDigitalPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
  pinMode(buzzerPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int gazSeviyesi = analogRead(gasAnalogPin);
  int gazAlgilandi = digitalRead(gasDigitalPin);

  Serial.print("Gaz Seviyesi: ");
  Serial.println(gazSeviyesi);

  if (gazAlgilandi == HIGH) {  // Eşik aşıldı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
    digitalWrite(buzzerPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
    digitalWrite(buzzerPin, LOW);
  }

  delay(500);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Gaz kaçağı alarm sistemi
  • Hava kalitesi izleme cihazı
  • Akıllı mutfak güvenlik sistemi
  • Yangın ve duman algılama prototipi
  • Eğitim amaçlı çevresel izleme projeleri

16. Potansiyometre Modülü Nedir?

Potansiyometre Modülünün Kullanımı

Potansiyometre, kullanıcı tarafından çevrilen bir mil (knob) yardımıyla ayarlanabilir bir direnç sağlayan analog bir giriş elemanıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Seviye ayarı (ses, hız, parlaklık)
  • Kullanıcıdan analog veri alma
  • Kalibrasyon ve referans ayarı

amaçlarıyla yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle 3 pinli potansiyometre modülü bulunur ve Arduino’nun analog giriş pinlerine bağlanır.


Potansiyometre Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Potansiyometre, yarım daire veya dairesel bir direnç yolu ve bu yol üzerinde hareket eden bir **sürgü (wiper)**den oluşur.

  • Mil çevrildikçe sürgünün konumu değişir
  • Direnç yolunun iki ucu arasında farklı noktalardan temas alınır
  • Böylece çıkış gerilimi ayarlanabilir hâle gelir

Bu mekanizma tamamen mekanik hareket + direnç değişimi prensibine dayanır.

Elektronik Prensip

  • Potansiyometrenin iki ucu VCC ve GND’ye bağlanır
  • Orta uç (wiper), ayarlanabilir çıkış gerilimini üretir
  • Arduino bu gerilimi analog pin üzerinden okur

Okunan değer genellikle 0–1023 aralığında değişir.


Neden Potansiyometre Seçilir?

Potansiyometrenin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Kullanıcı kontrollü analog giriş sağlaması
  • Devre yapısının çok basit olması
  • Arduino ile doğrudan uyumlu çalışması
  • Analog okuma mantığını öğretmesi
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından önemi:
Potansiyometre, öğrencilere gerilim bölücü, analog sinyal ve kullanıcı etkileşimi kavramlarını öğretmek için ideal bir bileşendir.


Potansiyometre Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Potansiyometre ile çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Orta Ucu Yanlış Bağlamak

  • Analog okuma için mutlaka orta pin kullanılmalıdır

❌ Dijital Pin Kullanmak

  • Potansiyometre analog giriş elemanıdır

❌ Gürültülü Okuma Beklemek

  • Mekanik titreşimler küçük dalgalanmalara yol açabilir

❌ Doğrudan Yük Sürmek

  • Potansiyometre motor veya LED’i doğrudan sürmek için kullanılmamalıdır

Potansiyometre Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Potansiyometreler günlük yaşamda ve endüstride çok yaygındır:

  • Ses kontrol düğmeleri
  • Aydınlatma dimmer sistemleri
  • Endüstriyel kontrol panelleri
  • Laboratuvar cihazları
  • Kullanıcı ayar arayüzleri

Arduino projelerinde kullanılan potansiyometreler, bu sistemlerin temel ve öğretici modelleri olarak değerlendirilebilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Potansiyometre ile LED Parlaklık Kontrolü”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Potansiyometre modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Potansiyometre Orta UçA0
Potansiyometre VCC5V
Potansiyometre GNDGND
LEDD9 (PWM, direnç ile)

Arduino Kodu

int potPin = A0;
int ledPin = 9;

void setup() {
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int potDegeri = analogRead(potPin);
  int pwmDegeri = map(potDegeri, 0, 1023, 0, 255);

  analogWrite(ledPin, pwmDegeri);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Ses seviyesi kontrol sistemi
  • Motor hız kontrol uygulamaları
  • LED dimmer devresi
  • Menü ve ayar kontrol panelleri
  • Eğitim amaçlı analog giriş projeleri

17. Joystick Modülü Nedir?

Joystick Modülünün Kullanımı

Joystick modülü, iki eksende (X ve Y) analog konum bilgisi ve bir adet basma butonu içeren, kullanıcıdan çok yönlü kontrol girdisi almaya yarayan bir modüldür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Robot yön kontrolü
  • Oyun ve simülasyon projeleri
  • Menü ve kullanıcı arayüzleri

için yaygın olarak kullanılır.

Joystick modülleri genellikle:

  • 2 adet potansiyometre (X–Y ekseni)
  • 1 adet dahili buton (SW)

içerir.


Joystick Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Joystick içinde:

  • X ekseni için bir potansiyometre
  • Y ekseni için bir potansiyometre

bulunur. Joystick kolu hareket ettikçe bu potansiyometrelerin konumu değişir.

Merkez konumda her iki eksen de yaklaşık orta değer üretir.

Elektronik Prensip

  • X ve Y eksenleri analog gerilim üretir
  • Arduino bu değerleri analog pinlerden okur
  • Buton kısmı ise dijital anahtar gibi çalışır

Tipik analog değer aralığı:

  • Sol / aşağı → düşük değer
  • Orta → ~512
  • Sağ / yukarı → yüksek değer

Neden Joystick Modülü Seçilir?

Joystick modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Aynı anda iki eksende kontrol sağlaması
  • Kullanıcı etkileşimini artırması
  • Arduino ile kolay bağlantı
  • Robotik ve oyun projelerine uygunluğu
  • Analog veri okuma pratiği sunması

Eğitim açısından:
Joystick, analog girişlerin gerçek zamanlı kontrol için nasıl kullanıldığını öğretir.


Joystick Modülü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Joystick modülüyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Merkez Değeri Sabit Sanmak

  • Her joystick’in merkez değeri farklı olabilir, kalibrasyon gerekir

❌ Gürültüyü Dikkate Almamak

  • Analog okumalarda küçük dalgalanmalar normaldir

❌ Dijital Pinle X–Y Okumaya Çalışmak

  • X ve Y eksenleri analog pin ister

❌ Buton Pull-up Ayarını Yapmamak

  • Buton pini kararsız kalabilir

Joystick Modülü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Joystick benzeri kontrol sistemleri çok yaygındır:

  • Oyun kumandaları
  • Endüstriyel kontrol kolları
  • Vinç ve iş makinesi kontrol sistemleri
  • Drone ve robot kontrol üniteleri
  • Simülasyon ve eğitim sistemleri

Arduino joystick modülü, bu sistemlerin eğitim ve prototip versiyonu olarak değerlendirilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Joystick ile LED Kontrol Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Joystick modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Joystick VRxA0
Joystick VRyA1
Joystick SWD2
Joystick VCC5V
Joystick GNDGND
LEDD9 (PWM, direnç ile)

Arduino Kodu

int xPin = A0;
int yPin = A1;
int swPin = 2;
int ledPin = 9;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(swPin, INPUT_PULLUP);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int xDeger = analogRead(xPin);
  int pwmDeger = map(xDeger, 0, 1023, 0, 255);

  analogWrite(ledPin, pwmDeger);

  Serial.print("X: ");
  Serial.print(xDeger);
  Serial.print("  Buton: ");
  Serial.println(digitalRead(swPin));

  delay(100);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Robot yön kontrol sistemi
  • Oyun ve simülasyon projeleri
  • Kamera pan–tilt kontrolü
  • Menü ve arayüz navigasyonu
  • Eğitim amaçlı kullanıcı etkileşim projeleri

18. Encoder (Döner Kodlayıcı) Modülü Nedir?

Encoder Modülünün Kullanımı

Encoder (döner kodlayıcı) modülü, bir milin dönme yönünü ve dönüş miktarını algılayarak sayısal sinyaller üreten bir giriş elemanıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Menü ve ayar kontrolü
  • Hassas konum ve adım sayma
  • Kullanıcı arayüzleri

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle mekanik rotary encoder (KY-040) bulunur. Bu modül:

  • İki adet faz çıkışı (CLK, DT)
  • Bir adet basma butonu (SW)

içerir.


Encoder Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Mekanik encoder içinde:

  • Dönmeye bağlı olarak açılıp kapanan kontaklar
  • Belirli aralıklarla (detent) klik hissi

bulunur. Mil döndürüldüğünde kontaklar sırayla tetiklenir.

Elektronik Prensip

  • Encoder, kare dalga (quadrature) sinyalleri üretir
  • CLK ve DT sinyalleri arasındaki faz farkı, dönüş yönünü belirler
  • Arduino, bu sinyalleri okuyarak:
    • Sağa mı sola mı dönüldüğünü
    • Kaç adım dönüldüğünü
      tespit eder

Buton (SW) ise standart bir dijital anahtar gibi çalışır.


Neden Encoder Modülü Seçilir?

Encoder modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Dönüş yönünü algılayabilmesi
  • Hassas ve tekrarlanabilir kontrol sağlaması
  • Potansiyometreye göre sınırsız dönüş sunması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Menü ve ayar sistemleri için ideal olması

Eğitim açısından:
Encoder, öğrencilere faz farkı, sayma mantığı ve kullanıcı etkileşimi kavramlarını öğretir.


Encoder Modülü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Encoder modülüyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Bounce (Sıçrama) Etkisini Göz Ardı Etmek

  • Mekanik kontaklar yalancı tetiklemeler üretebilir

❌ Yanlış Pin Okuma

  • CLK ve DT pinlerinin yerini karıştırmak yön algısını bozar

❌ Pull-up Direnci Kullanmamak

  • Dijital girişler kararsız kalabilir

❌ Çok Hızlı Döndürme

  • Yazılım yeterince hızlı değilse adımlar kaçabilir

Encoder Modülü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Encoder prensibi endüstride ve günlük yaşamda çok yaygındır:

  • Ses ve multimedya kontrol düğmeleri
  • Endüstriyel makine kontrol panelleri
  • CNC ve 3D yazıcı kontrol sistemleri
  • Asansör ve otomasyon sistemleri
  • Robotik konum ve hız ölçümü

Arduino encoder modülü, bu sistemlerin eğitim ve prototipleme modeli olarak kullanılır.


Arduino ile Örnek Proje: “Encoder ile Sayıcı ve LED Kontrolü”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Encoder modülü (KY-040)
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Encoder CLKD2
Encoder DTD3
Encoder SWD4
Encoder VCC5V
Encoder GNDGND
LEDD9 (PWM, direnç ile)

Arduino Kodu

int clkPin = 2;
int dtPin  = 3;
int swPin  = 4;
int ledPin = 9;

int sonClkDurum;
int sayac = 0;

void setup() {
  pinMode(clkPin, INPUT);
  pinMode(dtPin, INPUT);
  pinMode(swPin, INPUT_PULLUP);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);

  sonClkDurum = digitalRead(clkPin);
}

void loop() {
  int clkDurum = digitalRead(clkPin);

  if (clkDurum != sonClkDurum) {
    if (digitalRead(dtPin) != clkDurum) {
      sayac++;
    } else {
      sayac--;
    }

    sayac = constrain(sayac, 0, 255);
    analogWrite(ledPin, sayac);
  }

  sonClkDurum = clkDurum;
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Menü ve ayar kontrol arayüzleri
  • Ses ve parlaklık kontrol sistemleri
  • Robot hız ve yön kontrolü
  • CNC / 3D yazıcı kullanıcı paneli prototipi
  • Eğitim amaçlı sayıcı uygulamaları

19. IR Alıcı Sensör Nedir?

IR Alıcı Sensörün Kullanımı

IR alıcı sensör, kızılötesi (infrared) uzaktan kumandalardan gönderilen sinyalleri algılayarak Arduino’ya dijital veri olarak ileten bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Uzaktan kumanda ile kontrol
  • Menü ve cihaz yönetimi
  • Temassız kullanıcı etkileşimi

amaçlarıyla yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle 38 kHz taşıyıcı frekanslı IR alıcı modül (VS1838B / KY-022 benzeri) bulunur.


IR Alıcı Sensör Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

IR uzaktan kumandalar, görünmez kızılötesi ışık kullanır. Kumandadaki LED, veriyi belirli bir taşıyıcı frekans (çoğunlukla 38 kHz) üzerinde modüle ederek gönderir.

IR alıcı sensör:

  • Bu frekansa duyarlıdır
  • Ortam ışığını büyük ölçüde filtreler
  • Sadece modüle edilmiş IR sinyali algılar

Elektronik Prensip

  • Alıcı içindeki fotodiyot IR ışığı algılar
  • Dahili filtre ve demodülatör, taşıyıcı frekansı çözer
  • Çıkış pininde dijital veri darbeleri oluşur
  • Arduino bu darbeleri protokol kütüphaneleriyle çözümler (NEC, RC5 vb.)

Neden IR Alıcı Sensör Seçilir?

IR alıcı sensörlerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Uzaktan kumanda desteği sağlaması
  • Düşük maliyetli olması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Çok sayıda hazır kütüphane bulunması
  • Temassız kontrol imkânı sunması

Eğitim açısından:
IR alıcı sensörler, öğrencilere haberleşme protokolleri, modülasyon ve veri çözümleme kavramlarını öğretir.


IR Alıcı Sensör Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

IR alıcı sensörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Yanlış Frekans Beklemek

  • Alıcı 38 kHz’e duyarlıdır; farklı frekanslı kumandalar çalışmayabilir

❌ Güneş Işığını Göz Ardı Etmek

  • Güçlü güneş ışığı algılamayı zorlaştırabilir

❌ Kütüphane Kullanmadan Kod Yazmak

  • Protokol çözümleme karmaşıktır; kütüphane önerilir

❌ Görüş Hattını Engellemek

  • IR ışık, opak engellerden geçmez

IR Alıcı Sensör Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

IR alıcı sistemler günlük yaşamda çok yaygındır:

  • Televizyon ve multimedya kumandaları
  • Klima ve ev elektroniği kontrolü
  • Akıllı ev sistemleri
  • Endüstriyel uzaktan kontrol çözümleri
  • Temassız kullanıcı arayüzleri

Arduino projelerinde kullanılan IR alıcı sensörler, bu sistemlerin eğitim ve prototipleme versiyonlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Uzaktan Kumanda ile LED Kontrolü”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • IR alıcı sensör modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Uzaktan kumanda
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
IR Alıcı OUTD2
IR Alıcı VCC5V
IR Alıcı GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

#include <IRremote.h>

#define IR_PIN 2
#define LED_PIN 13

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(LED_PIN, OUTPUT);
  IrReceiver.begin(IR_PIN, ENABLE_LED_FEEDBACK);
}

void loop() {
  if (IrReceiver.decode()) {
    unsigned long kod = IrReceiver.decodedIRData.decodedRawData;
    Serial.println(kod, HEX);

    // Örnek: herhangi bir tuşa basıldığında LED yak/söndür
    digitalWrite(LED_PIN, !digitalRead(LED_PIN));

    IrReceiver.resume();
  }
}

Not: Her uzaktan kumandanın tuş kodları farklıdır. Seri monitörden kendi kumandanızın kodlarını okuyarak koşulları özelleştirebilirsiniz.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Uzaktan kumandalı lamba sistemi
  • Akıllı ev kontrol prototipi
  • Menü ve cihaz kontrol uygulamaları
  • Robot uzaktan kontrol sistemi
  • Eğitim amaçlı IR haberleşme projeleri

20. IR Verici (Infrared Transmitter) Sensör Nedir?

IR Verici Sensörün Kullanımı

IR verici sensör, kızılötesi (infrared) ışık yayarak veri veya tetik sinyali gönderen bir bileşendir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Uzaktan kumanda benzeri kontrol sistemleri
  • IR alıcı ile haberleşme
  • Temassız tetikleme uygulamaları

için kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle IR LED tabanlı verici modül (KY-005 benzeri) bulunur. Bu modül, uygun şekilde sürüldüğünde IR alıcılar tarafından algılanabilir sinyaller üretir.


IR Verici Sensör Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

IR verici, görünür ışık üretmeyen ancak kızılötesi spektrumda (yaklaşık 940 nm) ışık yayan bir LED içerir. Bu ışık insan gözüyle görülmez ancak IR alıcılar tarafından algılanabilir.

Veri iletimi için IR ışık:

  • Belirli bir frekansta (çoğunlukla 38 kHz)
  • Açılıp kapatılarak (modülasyon)
    gönderilir.

Elektronik Prensip

  • Arduino, IR LED’i dijital pin üzerinden sürer
  • LED hızlı şekilde açılıp kapatılır
  • Bu anahtarlama, veri veya komut bilgisini temsil eder
  • IR alıcı, bu modüle edilmiş sinyali çözer

Doğrudan dijital HIGH/LOW vermek yerine zamanlamalı darbe üretimi gerekir.


Neden IR Verici Sensör Seçilir?

IR verici sensörlerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Temassız veri iletimi sağlaması
  • IR alıcılarla uyumlu çalışması
  • Düşük maliyetli olması
  • Uzaktan kontrol projelerine uygunluğu
  • Arduino kütüphaneleriyle desteklenmesi

Eğitim açısından:
IR vericiler, öğrencilere modülasyon, haberleşme ve sinyal zamanlaması kavramlarını öğretir.


IR Verici Sensör Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

IR verici sensörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Akım Sınırlama Direnci Kullanmamak

  • IR LED doğrudan bağlanırsa zarar görebilir

❌ Görüş Hattını Göz Ardı Etmek

  • IR ışık opak engellerden geçmez

❌ Doğru Frekans Üretmemek

  • IR alıcılar genellikle 38 kHz sinyal bekler

❌ Yetersiz Güçle Sürmek

  • Uzun mesafe için transistörlü sürme gerekebilir

IR Verici Sensör Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

IR verici sistemler günlük yaşamda çok yaygındır:

  • TV ve klima uzaktan kumandaları
  • Endüstriyel uzaktan tetikleme sistemleri
  • Temassız kontrol uygulamaları
  • Akıllı ev cihazları
  • Eğitim ve simülasyon sistemleri

Arduino projelerinde kullanılan IR vericiler, bu sistemlerin basitleştirilmiş verici modelleri olarak kullanılır.


Arduino ile Örnek Proje: “Arduino ile IR Sinyali Gönderme”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • IR verici LED / modül
  • 220Ω direnç
  • IR alıcı sensör (test için)
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
IR VericiD3 (direnç ile)
IR Verici GNDGND

Arduino Kodu

#include <IRremote.h>

#define IR_LED_PIN 3

void setup() {
  IrSender.begin(IR_LED_PIN);
}

void loop() {
  // NEC protokolü ile örnek bir komut gönderimi
  IrSender.sendNEC(0x00FF, 0x01, 0);
  delay(2000);
}

Not: Gönderilen adres ve komut değerleri, alıcı tarafındaki koda göre uyarlanmalıdır.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Arduino tabanlı uzaktan kumanda
  • IR ile cihaz kontrol sistemi
  • Robotlar arası kısa mesafe haberleşme
  • Akıllı ev IR kontrol prototipi
  • Eğitim amaçlı haberleşme projeleri

21. Optik Slot (Opto-Interruptor) Sensörü Nedir?

Optik Slot Sensörünün Kullanımı

Optik slot sensörü (opto-interruptor), bir cismin sensörün yarıklı (slotlu) yapısından geçip geçmediğini algılayan, temassız çalışan bir algılayıcıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Konum ve hareket algılama
  • Devir / hız ölçümü
  • Nesne sayma

uygulamalarında kullanılır.

Bu sensör, karşılıklı yerleştirilmiş bir IR LED (verici) ve fototransistör (alıcı) içerir. Araya giren cisim, ışık yolunu kestiğinde algılama gerçekleşir.


Optik Slot Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Optik slot sensöründe IR LED sürekli kızılötesi ışık yayar. Bu ışık, karşı taraftaki alıcıya ulaşır.

  • Işık yolu açıkken → sensör “boş” durumu algılar
  • Bir cisim ışık yolunu kestiğinde → sensör “algılama” durumuna geçer

Bu algılama tamamen ışığın kesilmesi (interruption) prensibine dayanır.

Elektronik Prensip

  • Alıcıya ulaşan IR ışık, fototransistör üzerinden elektrik sinyaline dönüşür
  • Işık kesildiğinde alıcı sinyali değişir
  • Çıkış pini Arduino’ya HIGH / LOW dijital sinyal gönderir

Bazı modüllerde sinyal, dahili karşılaştırıcı devre ile dijitalleştirilmiştir.


Neden Optik Slot Sensörü Seçilir?

Optik slot sensörünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Temassız ve hızlı algılama yapması
  • Mekanik aşınma olmaması
  • Hassas konum ve hız algılamaya uygun olması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Endüstriyel sistemlerin mantığını öğretmesi

Eğitim açısından:
Bu sensör, öğrencilere optik algılama, sayma ve zamanlama kavramlarını uygulamalı olarak öğretir.


Optik Slot Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Işık Yolunu Tam Kesmeyen Nesneler

  • İnce veya saydam cisimler algılanmayabilir

❌ Yanlış Hizalama

  • Verici ve alıcı ekseni düzgün hizalanmalıdır

❌ Çok Yüksek Hız Beklemek

  • Düşük kaliteli modüllerde çok hızlı geçişler kaçabilir

❌ Ortam Işığını Göz Ardı Etmek

  • Çok güçlü ışıklar algılamayı zorlaştırabilir

Optik Slot Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Optik slot sensörleri endüstride yaygın olarak kullanılır:

  • Motor devir (RPM) ölçümü
  • Encoder ve konum algılama sistemleri
  • Üretim hatlarında parça sayma
  • Yazıcı ve tarayıcı mekanizmaları
  • Endüstriyel otomasyon çözümleri

Arduino projelerinde kullanılan optik slot sensörleri, bu sistemlerin eğitim ve prototip modelleri olarak değerlendirilir.


Arduino ile Örnek Proje: “Optik Slot ile Nesne Sayıcı”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Optik slot sensörü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Optik Slot OUTD2
Optik Slot VCC5V
Optik Slot GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int slotPin = 2;
int ledPin = 13;

int oncekiDurum = HIGH;
int sayac = 0;

void setup() {
  pinMode(slotPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  int durum = digitalRead(slotPin);

  if (durum == LOW && oncekiDurum == HIGH) {
    sayac++;
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
    Serial.print("Sayac: ");
    Serial.println(sayac);
    delay(50); // debounce
  }

  if (durum == HIGH) {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }

  oncekiDurum = durum;
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Nesne ve parça sayma sistemleri
  • Motor hız (RPM) ölçüm sistemi
  • Konveyör bant izleme uygulamaları
  • Encoder tabanlı konum algılama
  • Eğitim amaçlı optik algılama projeleri

22. Fotosel / Fotodiyot Sensörü Nedir?

Fotosel / Fotodiyot Sensörünün Kullanımı

Fotosel (fotodiyot) sensörü, üzerine düşen ışık miktarını elektriksel sinyale dönüştüren optik bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Işık algılama ve ölçme
  • Hızlı ışık değişimlerini tespit etme
  • Optik anahtarlama uygulamaları

için kullanılır.

LDR’den farklı olarak fotodiyotlar daha hızlı tepki süresine sahiptir ve endüstriyel sistemlerde tercih edilir. 37 parça sensör setlerinde genellikle basit fotodiyot modülü bulunur.


Fotosel / Fotodiyot Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Fotodiyotlar, p-n birleşimli yarı iletken elemanlardır. Üzerine ışık düştüğünde:

  • Fotonlar yarı iletkende elektron–delik çiftleri oluşturur
  • Bu durum, diyottan geçen akımı artırır

Işık şiddeti arttıkça fotodiyot üzerinden geçen akım da artar.

Elektronik Prensip

  • Fotodiyot genellikle ters polarmalı çalıştırılır
  • Işıkla orantılı çok küçük bir akım üretir
  • Bu akım direnç veya yükselteç yardımıyla voltaja çevrilir
  • Arduino bu voltajı analog pin üzerinden okur

Bu yapı sayesinde hızlı ve hassas ışık algılaması yapılabilir.


Neden Fotosel / Fotodiyot Sensörü Seçilir?

Fotodiyot sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Çok hızlı tepki süresine sahip olması
  • Işık değişimlerini hassas algılaması
  • Endüstriyel uygulamalara uygun olması
  • Arduino ile analog ölçüm imkânı sunması
  • Optik algılama mantığını öğretmesi

Eğitim açısından:
Fotodiyot, öğrencilere yarı iletken fiziği ve optoelektronik kavramlarını öğretmek için güçlü bir örnektir.


Fotosel / Fotodiyot Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Fotodiyotlarla çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ LDR ile Aynı Davranışı Beklemek

  • Fotodiyot daha hızlıdır ama daha düşük sinyal üretir

❌ Yükseltme Devresi Kullanmamak

  • Zayıf sinyal doğrudan okunamayabilir

❌ Yanlış Polarma

  • Ters polarma yapılmazsa doğruluk düşer

❌ Ortam Işığı Etkisini Göz Ardı Etmek

  • Harici ışıklar ölçümü etkileyebilir

Fotosel / Fotodiyot Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Fotodiyot tabanlı sistemler birçok alanda kullanılır:

  • Optik iletişim sistemleri
  • Kamera ve görüntü sensörleri
  • Endüstriyel optik anahtarlar
  • Tıbbi cihazlar (nabız oksimetre vb.)
  • Hızlı ışık algılama gerektiren sistemler

Arduino projelerinde kullanılan fotodiyotlar, bu sistemlerin eğitim ve prototip versiyonlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Fotodiyot ile Işık Algılama Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Fotodiyot sensörü
  • 10kΩ direnç
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Fotodiyot + DirençA0
VCC5V
GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int photoPin = A0;
int ledPin = 13;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int isikDegeri = analogRead(photoPin);

  Serial.print("Işık Degeri: ");
  Serial.println(isikDegeri);

  if (isikDegeri < 400) {   // Karanlık eşik
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }

  delay(300);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Hızlı ışık algılayan sistemler
  • Optik anahtar uygulamaları
  • Işık bariyeri projeleri
  • Endüstriyel optik algılama prototipleri
  • Eğitim amaçlı optoelektronik deneyleri

23. Nabız (Heartbeat / Pulse) Sensörü Nedir?

Nabız Sensörünün Kullanımı

Nabız sensörü, insan vücudundaki kan hacmi değişimlerini algılayarak kalp atım hızını (BPM – Beats Per Minute) ölçen bir biyosensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Kalp atım hızı ölçümü
  • Sağlık ve spor projeleri
  • Biyomedikal eğitim uygulamaları

için kullanılır.

37 parça sensör setlerinde yaygın olarak bulunan nabız sensörleri genellikle PPG (Photoplethysmography) prensibiyle çalışan, parmak veya kulak memesine temas eden modüllerdir.


Nabız Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Kalp her attığında damarlardaki kan hacmi kısa süreli olarak artar. Bu değişim, dokunun ışık geçirgenliğini etkiler.

Nabız sensörü:

  • Bir LED ile dokuya ışık gönderir
  • Karşı taraftaki fotodiyot yansıyan/geçen ışığı algılar
  • Kan hacmi arttıkça algılanan ışık miktarı değişir

Bu yöntem fotopletismografi (PPG) olarak adlandırılır.

Elektronik Prensip

  • LED ve fotodiyot, çok küçük analog sinyaller üretir
  • Sensör modülü bu sinyali yükseltir ve filtreler
  • Arduino, analog pin üzerinden bu sinyali okur
  • Yazılım tarafında tepe (peak) algılama ile BPM hesaplanır

Doğru ölçüm için sinyalin filtrelenmesi ve zamanlaması kritiktir.


Neden Nabız Sensörü Seçilir?

Nabız sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Temassız ve iğnesiz ölçüm yapması
  • Arduino ile analog veri sunması
  • Sağlık projelerine giriş için uygun olması
  • Eğitim ve prototiplemede yaygın kullanılması
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından:
Bu sensör, öğrencilere biyosinyal, gürültü filtreleme ve zaman serisi analizi kavramlarını öğretir.


Nabız Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Nabız sensörleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Sensörü Gevşek Tutturmak

  • Işık sızıntısı ölçümü bozar

❌ Hareketli Ölçüm Yapmak

  • Parmak hareketleri ciddi gürültü üretir

❌ Ortam Işığını Göz Ardı Etmek

  • Güçlü ışık sensörü etkileyebilir

❌ Anlık Değer Beklemek

  • BPM hesaplaması için zaman penceresi gerekir

Nabız Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

PPG tabanlı nabız ölçümü çok yaygın olarak kullanılır:

  • Akıllı saatler ve bileklikler
  • Spor ve fitness takip cihazları
  • Tıbbi izleme sistemleri
  • Rehabilitasyon ve sağlık uygulamaları
  • Biyomedikal Ar-Ge çalışmaları

Arduino projelerinde kullanılan nabız sensörleri, bu sistemlerin eğitim ve prototip modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Arduino ile Nabız Ölçüm Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Nabız sensörü modülü
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Nabız Sensörü SinyalA0
Nabız Sensörü VCC5V
Nabız Sensörü GNDGND

Arduino Kodu

int pulsePin = A0;
int esik = 550;

unsigned long oncekiZaman = 0;
int bpm = 0;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  int deger = analogRead(pulsePin);
  unsigned long simdi = millis();

  if (deger > esik && simdi - oncekiZaman > 300) {
    bpm = 60000 / (simdi - oncekiZaman);
    oncekiZaman = simdi;

    Serial.print("Nabiz (BPM): ");
    Serial.println(bpm);
  }
}

Not: Daha stabil sonuçlar için sinyal filtreleme ve ortalama alma yöntemleri uygulanmalıdır.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Kalp atım hızı izleme cihazı
  • Spor ve fitness takip sistemi
  • Sağlık veri kaydı uygulamaları
  • Eğitim amaçlı biyosinyal projeleri
  • Basit medikal prototipler

24. Line Tracking (Çizgi İzleyen) Sensörü Nedir?

Line Tracking Sensörünün Kullanımı

Line tracking (çizgi izleyen) sensörü, genellikle siyah–beyaz renk farkını algılayarak bir çizgiyi takip etmek amacıyla kullanılan optik bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Çizgi izleyen robotlar
  • Konum ve yol takibi
  • Eğitim amaçlı robotik uygulamalar

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde bulunan çizgi izleyen sensörler çoğunlukla IR LED + IR alıcı içeren, dijital çıkışlı modüllerdir.


Line Tracking Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Sensör, zemine doğru kızılötesi (IR) ışık gönderir.
Zemin rengine göre ışığın yansıma miktarı değişir:

  • Beyaz yüzey: Işığı güçlü şekilde yansıtır
  • Siyah yüzey: Işığı büyük oranda emer

Bu yansıma farkı sensör tarafından algılanır.

Elektronik Prensip

  • IR alıcıya ulaşan ışık miktarı ölçülür
  • Karşılaştırıcı devre (LM393 vb.) eşik değerle kıyaslama yapar
  • Sonuç Arduino’ya HIGH veya LOW dijital sinyal olarak iletilir

Hassasiyet, sensör üzerindeki potansiyometre ile ayarlanabilir.


Neden Line Tracking Sensörü Seçilir?

Line tracking sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Çizgi izleme algoritmalarını öğretmesi
  • Robotik projeler için ideal olması
  • Basit dijital çıkış sunması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Eğitim ve yarışma projelerinde yaygın kullanılması

Eğitim açısından:
Bu sensör, öğrencilere geri besleme, kontrol mantığı ve robotik algılama kavramlarını öğretir.


Line Tracking Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Sensörü Zeminden Çok Yüksek Konumlandırmak

  • Algılama doğruluğu düşer

❌ Ortam Işığını Göz Ardı Etmek

  • Güçlü ışıklar IR algılamayı etkileyebilir

❌ Yanlış Hassasiyet Ayarı

  • Potansiyometre ayarı yapılmadan kararlı sonuç alınamaz

❌ Siyah–Beyaz Kontrastını Yetersiz Tutmak

  • Zemin rengi algılamayı zorlaştırır

Line Tracking Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Benzer algılama prensipleri endüstride de kullanılır:

  • Otonom araç şerit takip sistemleri
  • Depo ve lojistik robotları
  • Otomatik yönlendirme hatları
  • Endüstriyel konveyör sistemleri
  • Eğitim ve yarışma robotları

Arduino projelerinde kullanılan line tracking sensörleri, bu sistemlerin temel ve öğretici modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Çizgi Algılayan LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Line tracking sensörü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Siyah–beyaz zemin
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Line Sensör OUTD2
Line Sensör VCC5V
Line Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int linePin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(linePin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int cizgi = digitalRead(linePin);

  if (cizgi == LOW) {   // Siyah zemin algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Not: Bazı sensörlerde siyah algılandığında HIGH, bazılarında LOW çıkış alınabilir. Sensörünüz mutlaka test edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Çizgi izleyen robot
  • Otonom yönlendirme sistemleri
  • Depo içi taşıma robotları
  • Robotik yarışma projeleri
  • Eğitim amaçlı kontrol sistemleri

25. Lazer Modülü Nedir?

Lazer Modülünün Kullanımı

Lazer modülü, dar ve doğrultulu bir lazer ışını üreten optik bir bileşendir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Işık bariyeri sistemleri
  • Optik algılama ve tetikleme
  • Eğitim amaçlı optik deneyler

için kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle kırmızı lazer diyot modülü (KY-008 benzeri) bulunur. Bu modül, dijital bir pin üzerinden açılıp kapatılabilir.


Lazer Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Lazer (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation), uyarılmış ışıma prensibine dayanır. Lazer diyot içinde:

  • Elektronlar enerji seviyeleri arasında geçiş yapar
  • Bu geçişler sonucu tek dalga boyunda, faz uyumlu ışık üretilir
  • Ortaya çıkan ışık çok dar ve doğrultuludur

Bu özellik, lazeri normal LED’lerden ayırır.

Elektronik Prensip

  • Lazer diyot, belirli bir ileri gerilim ve akımda çalışır
  • Modül üzerinde genellikle akım sınırlama direnci bulunur
  • Arduino dijital pini üzerinden HIGH/LOW verilerek lazer açılıp kapatılır

PWM ile sürüldüğünde parlaklık kontrolü de yapılabilir.


Neden Lazer Modülü Seçilir?

Lazer modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Çok uzun mesafelerde doğrultulu ışık sağlaması
  • Işık bariyeri ve optik tetikleme için ideal olması
  • Arduino ile basit kontrol imkânı sunması
  • Eğitim amaçlı optik uygulamalara uygunluğu
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından:
Lazer modülü, öğrencilere optik, dalga boyu ve ışık doğrultusu kavramlarını öğretir.


Lazer Modülü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Lazer modülleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Göz Güvenliğini Göz Ardı Etmek

  • Lazer ışığı doğrudan göze tutulmamalıdır

❌ Akım Sınırlamasını İhmal Etmek

  • Dirençsiz lazer diyotlar zarar görebilir

❌ Sürekli Açık Bırakmak

  • Uzun süreli çalışmada ısınma olabilir

❌ Yanlış Besleme Gerilimi

  • Modülün çalışma voltajı mutlaka kontrol edilmelidir

Lazer Modülü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Lazer teknolojisi birçok alanda kullanılır:

  • Endüstriyel ölçüm ve hizalama sistemleri
  • Barkod okuyucular
  • Güvenlik ve bariyer sistemleri
  • Tıbbi ve bilimsel cihazlar
  • Optik haberleşme uygulamaları

Arduino projelerinde kullanılan lazer modülleri, bu sistemlerin basit ve öğretici modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Lazer Işık Bariyeri Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Lazer modülü
  • LDR veya fotodiyot
  • 10kΩ direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Lazer ModülüD2
Lazer GNDGND
LDR + DirençA0

Arduino Kodu

int laserPin = 2;
int lightPin = A0;

void setup() {
  pinMode(laserPin, OUTPUT);
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  digitalWrite(laserPin, HIGH); // Lazer açık
  int isik = analogRead(lightPin);

  Serial.print("Işık Değeri: ");
  Serial.println(isik);

  delay(300);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Lazerli ışık bariyeri alarm sistemi
  • Nesne geçiş algılama uygulamaları
  • Optik sayma sistemleri
  • Eğitim amaçlı optik deneyler
  • Güvenlik ve erişim kontrol projeleri

26. RGB LED Modülü Nedir?

RGB LED Modülünün Kullanımı

RGB LED modülü, tek bir LED gövdesi içinde kırmızı (R), yeşil (G) ve mavi (B) olmak üzere üç farklı LED barındıran bir aydınlatma elemanıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Renkli uyarı ve bildirim sistemleri
  • Görsel durum göstergeleri
  • Eğitim ve kullanıcı arayüzü uygulamaları

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde bulunan RGB LED modülleri genellikle ortak anot veya ortak katot tipindedir ve PWM pinleriyle kontrol edilir.


RGB LED Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

RGB LED içinde üç ayrı LED bulunur:

  • Kırmızı LED
  • Yeşil LED
  • Mavi LED

Bu LED’ler farklı parlaklık seviyelerinde yakıldığında, renk karışımı (additif renk modeli) oluşur. Üçü birlikte tam parlaklıkta çalıştığında beyaza yakın bir ışık elde edilir.

Elektronik Prensip

  • Her LED’in kendi bacağı vardır
  • Arduino, PWM sinyali ile her rengin parlaklığını ayrı ayrı kontrol eder
  • PWM oranları değiştirilerek farklı renkler elde edilir

Örneğin:

  • Kırmızı + Yeşil → Sarı
  • Kırmızı + Mavi → Mor
  • Yeşil + Mavi → Camgöbeği

Neden RGB LED Modülü Seçilir?

RGB LED modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Tek modül ile çok renkli gösterim sağlaması
  • PWM kontrolüyle esnek kullanım sunması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Görsel geri bildirim projelerine uygunluğu
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından:
RGB LED, öğrencilere renk teorisi, PWM ve çoklu çıkış kontrolü kavramlarını öğretir.


RGB LED Modülü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

RGB LED modülleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Ortak Anot / Katot Tipini Kontrol Etmemek

  • Yanlış bağlantı LED’in çalışmamasına neden olur

❌ Akım Sınırlama Direnci Kullanmamak

  • LED’ler zarar görebilir

❌ PWM Olmayan Pin Kullanmak

  • Renk geçişleri düzgün olmaz

❌ Tüm Renkleri Aynı Anda Tam Güçte Yakmak

  • Aşırı akım ve ısınma oluşabilir

RGB LED Modülü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

RGB LED’ler birçok alanda yaygın olarak kullanılır:

  • Elektronik cihaz durum göstergeleri
  • Akıllı aydınlatma sistemleri
  • Görsel uyarı ve sinyalizasyon
  • Oyun ve eğlence sistemleri
  • Endüstriyel kontrol panelleri

Arduino projelerinde kullanılan RGB LED’ler, bu sistemlerin eğitim ve prototip modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “RGB LED ile Renk Kontrol Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • RGB LED modülü
  • 3 adet 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

(Ortak katot varsayılmıştır)

BileşenArduino
RGB RD9 (PWM)
RGB GD10 (PWM)
RGB BD11 (PWM)
RGB GNDGND

Arduino Kodu

int redPin = 9;
int greenPin = 10;
int bluePin = 11;

void setup() {
  pinMode(redPin, OUTPUT);
  pinMode(greenPin, OUTPUT);
  pinMode(bluePin, OUTPUT);
}

void loop() {
  // Kırmızı
  analogWrite(redPin, 255);
  analogWrite(greenPin, 0);
  analogWrite(bluePin, 0);
  delay(1000);

  // Yeşil
  analogWrite(redPin, 0);
  analogWrite(greenPin, 255);
  analogWrite(bluePin, 0);
  delay(1000);

  // Mavi
  analogWrite(redPin, 0);
  analogWrite(greenPin, 0);
  analogWrite(bluePin, 255);
  delay(1000);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Renkli durum göstergeleri
  • Akıllı uyarı sistemleri
  • Görsel kullanıcı arayüzleri
  • Eğitim amaçlı renk karışım deneyleri
  • Akıllı ev aydınlatma prototipleri

27. Tek Renk LED Modülü Nedir?

Led
Led

Tek Renk LED Modülünün Kullanımı

Tek renk LED modülü, yalnızca tek bir renkte ışık üreten (kırmızı, yeşil, mavi, sarı vb.) temel bir görsel çıkış elemanıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Durum ve uyarı göstergeleri
  • Basit görsel geri bildirim
  • Eğitim amaçlı ilk elektronik projeler

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle direnç entegreli LED modülü veya çıplak LED bulunur. Bu LED’ler dijital pinler üzerinden kontrol edilir.


Tek Renk LED Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

LED (Light Emitting Diode), bir yarı iletken diyottur. Doğru yönde polarmalandığında:

  • Elektronlar ve delikler birleşir
  • Bu birleşme sırasında enerji açığa çıkar
  • Açığa çıkan enerji ışık (foton) olarak yayılır

LED’in rengi, kullanılan yarı iletken malzemeye bağlıdır.

Elektronik Prensip

  • LED’in anot (+) ve katot (–) uçları vardır
  • Doğru yönde gerilim uygulandığında iletime geçer
  • Aşırı akımı önlemek için akım sınırlama direnci kullanılır
  • Arduino’dan HIGH/LOW sinyali ile açılıp kapatılır

Neden Tek Renk LED Seçilir?

Tek renk LED’lerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Devre yapısının çok basit olması
  • Düşük güç tüketimi
  • Arduino ile doğrudan kontrol edilebilmesi
  • Görsel geri bildirim sağlaması
  • Eğitim için ideal başlangıç bileşeni olması

Eğitim açısından:
Tek renk LED, öğrencilere dijital çıkış, polarma ve temel elektronik kavramlarını öğretir.


Tek Renk LED Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Tek renk LED’lerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Akım Sınırlama Direnci Kullanmamak

  • LED kısa sürede yanabilir

❌ Ters Polarma

  • LED çalışmaz ve ölçüm hatası zannedilebilir

❌ Yanlış Gerilim Beklemek

  • LED’ler genellikle 2–3V civarında çalışır

❌ PWM ile Parlaklık Kontrolünü Göz Ardı Etmek

  • Dijital pinler PWM destekliyorsa parlaklık ayarlanabilir

Tek Renk LED Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Tek renk LED’ler günlük yaşamda çok yaygındır:

  • Cihaz durum göstergeleri
  • Panel uyarı lambaları
  • Elektronik cihaz arayüzleri
  • Endüstriyel sinyalizasyon
  • Eğitim ve test devreleri

Arduino projelerinde kullanılan LED’ler, bu sistemlerin temel ve öğretici yapı taşlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Arduino ile LED Yakma – Söndürme”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Tek renk LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
LED AnotD13 (direnç ile)
LED KatotGND

Arduino Kodu

int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  digitalWrite(ledPin, HIGH); // LED açık
  delay(1000);
  digitalWrite(ledPin, LOW);  // LED kapalı
  delay(1000);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Durum ve hata göstergeleri
  • Zamanlayıcı tabanlı uyarılar
  • Eğitim amaçlı temel Arduino projeleri
  • Butonlu kontrol sistemleri
  • Geri bildirim içeren elektronik devreler

28. Röle Modülü Nedir?

Röle Modülü
Röle Modülü

Röle Modülünün Kullanımı

Röle modülü, düşük gerilimle (Arduino gibi) çalışan bir kontrol devresi kullanarak yüksek gerilimli veya yüksek akımlı cihazların anahtarlanmasını sağlayan bir ara elemandır. Arduino projelerinde özellikle:

  • 220V AC cihaz kontrolü
  • Yüksek akım çeken sistemler
  • Elektriksel izolasyon gerektiren uygulamalar

için kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle 1 kanallı röle modülü bulunur ve dijital pinler üzerinden kontrol edilir.


Röle Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Röle, içinde bulunan elektromıknatıs sayesinde çalışan mekanik bir anahtardır.

  • Bobine akım verildiğinde manyetik alan oluşur
  • Bu manyetik alan metal kontağı hareket ettirir
  • Kontaklar açılır veya kapanır

Bu sayede düşük gerilimli kontrol sinyaliyle yüksek gerilimli devreler kontrol edilebilir.

Elektronik Prensip

  • Arduino dijital pininden röle modülüne sinyal gönderir
  • Röle modülündeki transistör ve optokuplör devreyi sürer
  • Röle kontağı NO (Normalde Açık) veya NC (Normalde Kapalı) konum değiştirir
  • Yük devresi izole şekilde anahtarlanır

Bu yapı, Arduino’yu yüksek gerilimden elektriksel olarak izole eder.


Neden Röle Modülü Seçilir?

Röle modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Yüksek gerilim ve akımı güvenli şekilde anahtarlaması
  • Arduino ile doğrudan uyumlu çalışması
  • Elektriksel izolasyon sağlaması
  • Çok geniş kullanım alanına sahip olması
  • Endüstriyel sistem mantığını öğretmesi

Eğitim açısından:
Röle modülü, öğrencilere elektromanyetizma, izolasyon ve güç elektroniği kavramlarını öğretir.


Röle Modülü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Röle modülleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ 220V AC ile Çalışırken Güvenliği İhmal Etmek

  • Açıkta bağlantılar ciddi tehlike oluşturur

❌ NO ve NC Kontaklarını Karıştırmak

  • Cihazın ters çalışmasına neden olabilir

❌ Röle Akım Kapasitesini Aşmak

  • Röle kontakları zarar görebilir

❌ Sürekli Anahtarlama Beklemek

  • Mekanik röleler yüksek frekanslı anahtarlama için uygun değildir

Röle Modülü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Röle tabanlı anahtarlama sistemleri çok yaygındır:

  • Akıllı priz ve aydınlatma sistemleri
  • Endüstriyel otomasyon panoları
  • Beyaz eşya kontrol kartları
  • Güvenlik ve alarm sistemleri
  • Enerji yönetim çözümleri

Arduino projelerinde kullanılan röle modülleri, bu sistemlerin eğitim ve prototip versiyonlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Arduino ile Röle Kontrollü Lamba”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Röle modülü (1 kanallı)
  • LED veya 220V AC lamba
  • Jumper kablolar

⚠️ Uyarı: 220V AC ile çalışırken mutlaka izolasyon ve güvenlik önlemleri alınmalıdır.


Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Röle IND2
Röle VCC5V
Röle GNDGND

Arduino Kodu

int relayPin = 2;

void setup() {
  pinMode(relayPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  digitalWrite(relayPin, HIGH); // Röle aktif
  delay(2000);
  digitalWrite(relayPin, LOW);  // Röle pasif
  delay(2000);
}

Not: Bazı röle modülleri LOW aktif çalışır. Modülünüz mutlaka test edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Akıllı lamba ve priz sistemleri
  • Ev otomasyonu uygulamaları
  • Zaman kontrollü cihazlar
  • Endüstriyel anahtarlama projeleri
  • Güvenli güç kontrol sistemleri

29. Buzzer (Aktif / Pasif) Modülü Nedir?

Buzzer
Buzzer

Buzzer Modülünün Kullanımı

Buzzer modülü, elektriksel sinyali sesli uyarıya dönüştüren bir çıkış elemanıdır. Arduino projelerinde özellikle:

  • Uyarı ve alarm sistemleri
  • Kullanıcı geri bildirimleri
  • Sesli bildirim uygulamaları

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle iki tip buzzer bulunur:

  • Aktif buzzer: Dahili osilatör içerir, sadece HIGH/LOW ile çalışır
  • Pasif buzzer: Harici frekans gerektirir, ton üretimi yazılımla yapılır

Buzzer Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Buzzer içinde bulunan piezoelektrik disk, üzerine uygulanan elektriksel sinyal ile titreşir. Bu titreşim havada basınç dalgaları oluşturarak ses üretir.

Elektronik Prensip

  • Aktif buzzer:
    • Dahili osilatör sayesinde sabit frekansta ses üretir
    • Arduino’dan sadece HIGH/LOW sinyali alır
  • Pasif buzzer:
    • Arduino tarafından verilen PWM veya frekans sinyaliyle çalışır
    • Farklı frekanslarda farklı sesler üretilebilir

Neden Buzzer Modülü Seçilir?

Buzzer modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Görsel geri bildirime ek olarak sesli uyarı sağlaması
  • Arduino ile çok kolay kontrol edilebilmesi
  • Alarm ve uyarı projeleri için ideal olması
  • Aktif ve pasif seçeneklerle esnek kullanım sunması
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından:
Buzzer, öğrencilere frekans, PWM ve kullanıcı geri bildirimi kavramlarını öğretir.


Buzzer Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Buzzer modülleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Aktif–Pasif Ayrımını Yapmamak

  • Pasif buzzer HIGH/LOW ile ses üretmez

❌ Uzun Süre Sürekli Çalıştırmak

  • Yüksek ses rahatsız edici olabilir

❌ Yanlış Frekans Kullanmak

  • Çok düşük veya çok yüksek frekans duyulmayabilir

❌ Akım Kapasitesini Göz Ardı Etmek

  • Doğrudan sürülemeyen buzzer’lar için sürücü gerekebilir

Buzzer Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Buzzer tabanlı uyarı sistemleri çok yaygındır:

  • Elektronik cihaz uyarıları
  • Alarm ve güvenlik sistemleri
  • Ev aletleri (mikrodalga, çamaşır makinesi)
  • Otomotiv uyarı sistemleri
  • Endüstriyel bildirim çözümleri

Arduino projelerinde kullanılan buzzer’lar, bu sistemlerin temel ve öğretici modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Arduino ile Sesli Uyarı Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Buzzer (aktif veya pasif)
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Buzzer +D8
Buzzer –GND

Arduino Kodu (Pasif Buzzer)

int buzzerPin = 8;

void setup() {
  pinMode(buzzerPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  tone(buzzerPin, 1000); // 1 kHz ses
  delay(500);
  noTone(buzzerPin);
  delay(500);
}

Not: Aktif buzzer kullanıyorsanız tone() yerine doğrudan digitalWrite(HIGH/LOW) yeterlidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Alarm ve güvenlik sistemleri
  • Zamanlayıcı ve uyarı projeleri
  • Oyun ve etkileşimli uygulamalar
  • Kullanıcı geri bildirim sistemleri
  • Eğitim amaçlı ses projeleri

30. Buton (Push Button) Modülü Nedir?

Push Button
Push Button

Buton Modülünün Kullanımı

Buton (push button) modülü, kullanıcıdan anlık dijital giriş almak için kullanılan en temel kontrol elemanlarından biridir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Başlat / durdur komutları
  • Menü ve mod seçimi
  • Kullanıcı etkileşimi gerektiren uygulamalar

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle direnç entegreli buton modülü bulunur. Bu modüller dijital pinlere doğrudan bağlanabilir.


Buton Modülü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Buton, içinde yaylı bir mekanizma bulunan mekanik bir anahtartır.

  • Basılmadığında devre açık (NO – Normalde Açık) durumdadır
  • Basıldığında metal kontaklar birleşir
  • Devre kapanır ve elektrik akımı geçer

Bu işlem tamamen mekanik temas ile gerçekleşir.

Elektronik Prensip

  • Buton basıldığında Arduino dijital pini HIGH veya LOW olarak algılar
  • Pull-up veya pull-down direnci ile pinin kararlı durumu sağlanır
  • Arduino, bu durumu koşul ifadeleriyle yorumlar

Arduino’da çoğu zaman dahili pull-up direnci kullanılır.


Neden Buton Modülü Seçilir?

Buton modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Kullanıcıdan doğrudan kontrol almayı sağlaması
  • Devre yapısının çok basit olması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Dijital giriş mantığını öğretmesi
  • Hemen her projede kullanılabilmesi

Eğitim açısından:
Buton, öğrencilere dijital giriş, mantık koşulları ve kullanıcı etkileşimi kavramlarını öğretir.


Buton Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Butonlarla çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Pull-up / Pull-down Direnci Kullanmamak

  • Giriş pini kararsız (floating) kalır

❌ Debounce (Sıçrama) Etkisini Göz Ardı Etmek

  • Tek basış birden fazla algılanabilir

❌ Basılı Tutma ile Tek Tıklamayı Ayırmamak

  • İstenmeyen davranışlar oluşabilir

❌ Yanlış Bağlantı

  • NO ve NC uçlarının karıştırılması hataya yol açar

Buton Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Butonlar günlük yaşamın ve endüstrinin vazgeçilmez elemanlarıdır:

  • Elektronik cihaz kontrol tuşları
  • Asansör ve makine panelleri
  • Oyun konsolları
  • Endüstriyel kontrol sistemleri
  • Güvenlik ve acil durdurma sistemleri

Arduino projelerinde kullanılan butonlar, bu sistemlerin temel ve öğretici modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Buton ile LED Kontrolü”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Buton modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

(Dahili pull-up kullanılarak)

BileşenArduino
Buton OUTD2
LEDD13 (direnç ile)
GNDGND

Arduino Kodu

int buttonPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(buttonPin, INPUT_PULLUP);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int butonDurum = digitalRead(buttonPin);

  if (butonDurum == LOW) {   // Buton basılı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Başlat / durdur butonlu sistemler
  • Menü ve mod seçimi uygulamaları
  • Oyun ve etkileşimli projeler
  • Acil durdurma prototipleri
  • Eğitim amaçlı dijital giriş projeleri

31. Direnç (Resistor) Modülü Nedir?

Direnç
Direnç

Direnç Modülünün Kullanımı

Direnç (resistor), elektrik akımını sınırlamak, gerilimi bölmek veya devrede belirli bir çalışma noktası oluşturmak için kullanılan temel bir pasif elektronik bileşendir. Arduino projelerinde özellikle:

  • LED ve sensör akım sınırlama
  • Gerilim bölücü oluşturma
  • Pull-up / pull-down uygulamaları

için vazgeçilmezdir.

37 parça sensör setlerinde genellikle farklı ohm değerlerinde dirençler (220Ω, 1kΩ, 10kΩ vb.) bulunur.


Direnç Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Dirençler, elektrik akımına karşı karşı koyan iletken veya yarı iletken malzemelerden yapılır. Akım bu malzeme içinden geçerken:

  • Elektronlar atomlarla çarpışır
  • Enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür
  • Akım miktarı sınırlandırılmış olur

Bu özellik, devrenin güvenli çalışmasını sağlar.

Elektronik Prensip

  • Direnç değeri Ohm (Ω) cinsinden ifade edilir
  • Ohm Kanunu: V=I×RV = I \times RV=I×R
  • Gerilim (V), akım (I) ve direnç (R) arasındaki ilişki bu formülle tanımlanır

Arduino devrelerinde dirençler genellikle seri veya paralel bağlanır.


Neden Direnç Seçilir?

Dirençlerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Devreyi aşırı akımdan koruması
  • Basit ve güvenilir olması
  • Arduino ile her projede kullanılabilmesi
  • Gerilim ve akım kontrolü sağlaması
  • Elektroniğin temel yapı taşı olması

Eğitim açısından:
Direnç, öğrencilere Ohm kanunu, akım–gerilim ilişkisi ve devre analizi kavramlarını öğretir.


Direnç Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Dirençlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Yanlış Ohm Değeri Seçmek

  • LED çok sönük yanabilir veya yanabilir

❌ Güç (Watt) Değerini Göz Ardı Etmek

  • Direnç aşırı ısınıp zarar görebilir

❌ Renk Kodlarını Yanlış Okumak

  • Devrede beklenmeyen sonuçlar oluşur

❌ Direnç Kullanmadan LED Bağlamak

  • LED kısa sürede bozulur

Direnç Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Dirençler tüm elektronik sistemlerin içindedir:

  • Elektronik devre kartları
  • Güç ve kontrol devreleri
  • Sensör okuma sistemleri
  • Bilgisayar ve haberleşme cihazları
  • Endüstriyel otomasyon ekipmanları

Arduino projelerinde kullanılan dirençler, bu sistemlerin en temel yapı taşlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Gerilim Bölücü ile Analog Okuma”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • 10kΩ direnç
  • 10kΩ direnç (2 adet)
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Gerilim Bölücü Orta NoktaA0
Üst Direnç5V
Alt DirençGND

Arduino Kodu

int analogPin = A0;

void setup() {
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  int okunanDeger = analogRead(analogPin);
  float voltaj = okunanDeger * (5.0 / 1023.0);

  Serial.print("Okunan Deger: ");
  Serial.print(okunanDeger);
  Serial.print("  Voltaj: ");
  Serial.println(voltaj);

  delay(500);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Gerilim ölçüm devreleri
  • Sensör okuma ve kalibrasyon projeleri
  • LED sürme uygulamaları
  • Elektronik eğitim deneyleri
  • Arduino giriş koruma devreleri

32. Kondansatör (Capacitor) Modülü Nedir?

Kondansor Kapasitor
Kondansor Kapasitor

Kondansatör Modülünün Kullanımı

Kondansatör, elektrik enerjisini elektrik alanında depolayan pasif bir elektronik bileşendir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Gürültü (noise) bastırma
  • Zaman gecikmesi oluşturma
  • Sinyal filtreleme
  • Buton sıçrama (debounce) azaltma

amaçlarıyla kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle farklı kapasitans değerlerine sahip kondansatörler (100nF, 1µF, 10µF, 100µF vb.) bulunur.


Kondansatör Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Bir kondansatör:

  • Aralarında yalıtkan (dielektrik) bulunan
  • İki iletken plakadan oluşur

Gerilim uygulandığında:

  • Bir plakada pozitif yükler
  • Diğer plakada negatif yükler birikir

Bu yük ayrımı sayesinde enerji depolanır.

Elektronik Prensip

  • Kapasitans değeri Farad (F) ile ifade edilir
  • Şarj ve deşarj süreci zamana bağlıdır
  • RC devrelerinde (Direnç + Kondansatör):
    • Zaman sabiti: τ=R×C\tau = R \times Cτ=R×C

Bu özellik sayesinde kondansatörler gecikme ve filtreleme için kullanılır.


Neden Kondansatör Seçilir?

Kondansatörlerin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Gerilim dalgalanmalarını yumuşatması
  • Gürültüyü azaltması
  • Zaman tabanlı davranış üretmesi
  • Arduino devrelerini daha kararlı hâle getirmesi
  • Elektroniğin temel yapı taşlarından biri olması

Eğitim açısından:
Kondansatörler, öğrencilere zaman sabiti, şarj–deşarj ve sinyal işleme kavramlarını öğretir.


Kondansatör Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Kondansatörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Elektrolitik Kondansatörde Ters Bağlantı

  • Patlama veya hasar riski vardır

❌ Yanlış Kapasitans Değeri Seçmek

  • Beklenen gecikme veya filtreleme oluşmaz

❌ Gerilim Dayanımını Aşmak

  • Kondansatör zarar görebilir

❌ Kondansatörü Dirençsiz Zaman Devresi Gibi Kullanmak

  • Kontrolsüz akım oluşabilir

Kondansatör Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Kondansatörler neredeyse tüm elektronik cihazlarda bulunur:

  • Güç kaynağı filtreleme devreleri
  • Ses ve sinyal işleme devreleri
  • Zamanlayıcı ve osilatör devreleri
  • Dijital devrelerde gürültü bastırma
  • Endüstriyel elektronik sistemler

Arduino projelerinde kullanılan kondansatörler, bu sistemlerin temel ve öğretici yapı taşlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Buton Debounce (Sıçrama Önleme) Devresi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Buton
  • 10kΩ direnç
  • 100nF kondansatör
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
ButonD2
Direnç5V
KondansatörGND
GNDGND

Kondansatör, buton ile GND arasına bağlanarak ani dalgalanmaları sönümler.


Arduino Kodu

int buttonPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(buttonPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int durum = digitalRead(buttonPin);

  if (durum == HIGH) {
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Gürültüsüz buton kontrol sistemleri
  • RC zaman gecikme devreleri
  • Sinyal filtreleme uygulamaları
  • Güç hattı stabilizasyonu
  • Elektronik eğitim deneyleri

33. Transistör Modülü Nedir?

Transistor
Transistor

Transistör Modülünün Kullanımı

Transistör modülü, düşük güçlü bir kontrol sinyaliyle daha yüksek akım veya gerilim gerektiren yükleri anahtarlamak ya da yükseltmek için kullanılan yarı iletken bir devredir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Motor, röle, buzzer gibi yükleri sürme
  • Akım yükseltme (sürücü devresi)
  • Dijital anahtarlama uygulamaları

için kullanılır.

37 parça sensör setlerinde en yaygın olarak NPN tipi transistör modülü (ör. S8050, 2N2222 tabanlı) bulunur.


Transistör Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Transistör, yarı iletken malzemeden yapılmış üç uçlu bir elemandır:

  • Base (B) – kontrol ucu
  • Collector (C) – yük ucu
  • Emitter (E) – referans ucu

Base ucuna çok küçük bir akım uygulandığında, collector–emitter arasında daha büyük bir akımın akmasına izin verilir.

Elektronik Prensip

  • Arduino’dan base ucuna sınırlı bir akım verilir
  • Transistör doyuma girer (ON durumu)
  • Yük üzerinden akım akar
  • Base akımı kesildiğinde transistör kapanır (OFF durumu)

Bu yapı sayesinde Arduino, doğrudan süremeyeceği yükleri güvenli şekilde kontrol eder.


Neden Transistör Modülü Seçilir?

Transistör modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Arduino pinlerini aşırı akımdan koruması
  • Yüksek akım çeken elemanları sürebilmesi
  • Hızlı anahtarlama yapabilmesi
  • Röleye göre sessiz ve mekanik parçasız olması
  • Güç elektroniğinin temelini öğretmesi

Eğitim açısından:
Transistör, öğrencilere akım kazancı, anahtarlama ve yarı iletken mantığı kavramlarını öğretir.


Transistör Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Transistörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Base Direnci Kullanmamak

  • Arduino pini zarar görebilir

❌ Yanlış B–C–E Bağlantısı

  • Transistör çalışmaz veya yanabilir

❌ Yük Tipini Göz Ardı Etmek

  • Endüktif yüklerde (motor, röle) diyot kullanılmalıdır

❌ Röle Yerine Her Yerde Transistör Kullanmak

  • AC yükler için transistör uygun değildir

Transistör Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Transistörler modern elektroniğin temelidir:

  • Mikroişlemciler ve entegre devreler
  • Güç kaynakları ve sürücü devreleri
  • Ses yükselteçleri
  • Motor kontrol sistemleri
  • Endüstriyel otomasyon çözümleri

Arduino projelerinde kullanılan transistörler, bu sistemlerin en temel ve öğretici yapı taşlarından biridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Transistör ile DC Motor Kontrolü”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • NPN transistör modülü
  • DC motor
  • Diyot (1N4007)
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Transistör IN (Base)D9
Transistör VCC / Yük +Harici +
Transistör GNDGND
MotorTransistör çıkışı

Not: Motor paraleline ters yönlü diyot bağlanarak geri EMF bastırılmalıdır.


Arduino Kodu

int motorPin = 9;

void setup() {
  pinMode(motorPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  analogWrite(motorPin, 200); // Motor çalışır
  delay(2000);
  analogWrite(motorPin, 0);   // Motor durur
  delay(2000);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • DC motor sürücü sistemleri
  • Röle ve buzzer sürme devreleri
  • PWM hız kontrol uygulamaları
  • Güçlendirilmiş çıkış projeleri
  • Elektronik sürücü eğitim devreleri

34. Diyot Modülü Nedir?

Diyot
Diyot

Diyot Modülünün Kullanımı

Diyot, elektrik akımının yalnızca tek yönde akmasına izin veren temel bir yarı iletken bileşendir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Ters gerilimden koruma
  • Endüktif yüklerde geri EMF bastırma
  • Doğrultma ve sinyal yönlendirme

amaçlarıyla kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle 1N4007, 1N4148 gibi yaygın diyotlar bulunur.


Diyot Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Diyot, p-n birleşimli yarı iletkenden oluşur.

  • Doğru polarmada (anot +, katot –) akım geçer
  • Ters polarmada akım geçmez

Bu özellik sayesinde akım tek yönlü kontrol edilir.

Elektronik Prensip

  • Diyotun bir anot (+) ve bir katot (–) ucu vardır
  • Katot ucu genellikle gövde üzerindeki çizgi ile işaretlidir
  • İleri yönde yaklaşık 0,7 V (silisyum diyot) gerilim düşümü oluşur

Arduino devrelerinde diyotlar genellikle koruma elemanı olarak kullanılır.


Neden Diyot Seçilir?

Diyotların tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Devreyi ters gerilimden koruması
  • Endüktif yüklerde Arduino’yu koruması
  • Basit, ucuz ve güvenilir olması
  • Güç elektroniğinin temelini oluşturması
  • Hemen her devrede kullanılabilmesi

Eğitim açısından:
Diyot, öğrencilere polarma, doğrultma ve yarı iletken mantığı kavramlarını öğretir.


Diyot Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Diyotlarla çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Ters Yönde Bağlamak

  • Devre çalışmaz veya koruma işlevi kaybolur

❌ Yanlış Diyot Tipi Kullanmak

  • Hızlı sinyaller için yavaş diyot seçmek sorun yaratır

❌ Gerilim ve Akım Değerlerini Aşmak

  • Diyot zarar görebilir

❌ Motor ve Rölelerde Diyot Kullanmamak

  • Arduino pinleri hasar görebilir

Diyot Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Diyotlar neredeyse tüm elektronik sistemlerde bulunur:

  • Güç kaynakları ve adaptörler
  • Motor sürücü devreleri
  • Elektronik kart koruma devreleri
  • Haberleşme ve sinyal yönlendirme
  • Endüstriyel güç elektroniği

Arduino projelerinde kullanılan diyotlar, bu sistemlerin temel koruma bileşenleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “DC Motor Koruma Diyotu Kullanımı”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • DC motor
  • NPN transistör
  • Diyot (1N4007)
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

  • Diyot, motor uçlarına paralel bağlanır
  • Diyot katodu (+) tarafa, anodu (–) tarafa bağlanır

Bu sayede motor durduğunda oluşan ters gerilim güvenli şekilde sönümlenir.


Arduino Kodu

int motorPin = 9;

void setup() {
  pinMode(motorPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  digitalWrite(motorPin, HIGH);
  delay(2000);
  digitalWrite(motorPin, LOW);
  delay(2000);
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Motor ve röle sürücü devreleri
  • Ters gerilim koruma sistemleri
  • Güç kaynağı projeleri
  • Elektronik güvenlik devreleri
  • Eğitim amaçlı yarı iletken uygulamaları

35. Optokuplör (Optoizolatör) Modülü Nedir?

Optokuplör Sensör
Optokuplör Sensör

Optokuplör Modülünün Kullanımı

Optokuplör (optoizolatör) modülü, iki elektriksel devre arasında doğrudan iletken bağlantı olmadan sinyal iletimi sağlayan bir güvenlik bileşenidir. Arduino projelerinde özellikle:

  • Yüksek gerilimden izolasyon
  • Gürültülü endüstriyel ortamlarda sinyal koruma
  • Röle, motor ve AC devreleriyle güvenli haberleşme

amaçlarıyla kullanılır.

37 parça sensör setlerinde genellikle PC817 tabanlı optokuplör modülü bulunur.


Optokuplör Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Optokuplör içinde:

  • Bir LED (verici)
  • Karşısında bir fototransistör (alıcı)

bulunur. Bu iki eleman arasında elektriksel temas yoktur.

LED yandığında:

  • Işık, fototransistöre ulaşır
  • Fototransistör iletime geçer
  • Karşı devrede sinyal oluşur

Bu sayede sinyal, yalnızca ışık aracılığıyla aktarılır.

Elektronik Prensip

  • Giriş tarafı Arduino’dan gelen sinyalle LED’i yakar
  • Çıkış tarafı, izole edilmiş bir dijital sinyal üretir
  • Giriş ve çıkış toprakları tamamen ayrıdır

Bu yapı, Arduino’yu yüksek gerilim ve parazitlerden korur.


Neden Optokuplör Seçilir?

Optokuplör modülünün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Elektriksel izolasyon sağlaması
  • Arduino’yu yüksek gerilimden koruması
  • Gürültülü sinyallerin etkisini azaltması
  • Endüstriyel uygulamalara uygunluğu
  • Güç elektroniği güvenliğini öğretmesi

Eğitim açısından:
Optokuplör, öğrencilere izolasyon, optik iletim ve güvenli tasarım kavramlarını öğretir.


Optokuplör Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Optokuplörlerle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Giriş LED Akımını Sınırlamamak

  • Optokuplör LED’i zarar görebilir

❌ Giriş ve Çıkış Topraklarını Birleştirmek

  • İzolasyon amacı boşa çıkar

❌ Çok Yüksek Frekans Beklemek

  • Fototransistörler sınırlı hızda çalışır

❌ Röle Yerine Tek Başına Optokuplör Kullanmak

  • Yük anahtarlama kapasitesi yoktur

Optokuplör Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Optokuplörler birçok kritik sistemde yer alır:

  • Endüstriyel PLC giriş–çıkış kartları
  • Güç kaynağı geri besleme devreleri
  • Motor sürücü kontrol kartları
  • AC–DC izolasyon uygulamaları
  • Tıbbi ve güvenlik kritik sistemler

Arduino projelerinde kullanılan optokuplörler, bu sistemlerin eğitim ve prototip versiyonlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Optokuplör ile İzole Dijital Giriş”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Optokuplör modülü (PC817)
  • 220Ω direnç (giriş LED’i için)
  • Harici sinyal kaynağı
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

Giriş Tarafı (İzole):

  • Sinyal → direnç → optokuplör LED
  • LED → GND (harici)

Çıkış Tarafı (Arduino):

  • Optokuplör OUT → D2
  • Optokuplör VCC → 5V
  • Optokuplör GND → GND

Arduino Kodu

int optoPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(optoPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int durum = digitalRead(optoPin);

  if (durum == HIGH) {
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • İzole dijital giriş sistemleri
  • Endüstriyel sinyal okuma devreleri
  • Güvenli motor kontrol girişleri
  • AC algılama prototipleri
  • Eğitim amaçlı izolasyon uygulamaları

36. Işık Bariyeri (IR Obstacle Avoidance) Sensörü Nedir?

IR Sensor
IR Sensor
IR Sensor
IR Sensor

Işık Bariyeri Sensörünün Kullanımı

Işık bariyeri (IR obstacle avoidance) sensörü, önündeki bir nesneyi kızılötesi (IR) ışık yansıması yardımıyla algılayan bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Engel algılama
  • Çarpışma önleme sistemleri
  • Otonom robot uygulamaları

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde bulunan bu sensörler genellikle IR verici + IR alıcı + karşılaştırıcı devre içeren, dijital çıkışlı modüllerdir.


Işık Bariyeri Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Sensör, sürekli olarak IR LED üzerinden kızılötesi ışık yayar. Bu ışık:

  • Önünde nesne yoksa dağılır ve alıcıya dönmez
  • Bir nesne varsa yüzeyden yansır ve alıcıya geri döner

Yansıyan IR ışık miktarı, nesnenin mesafesine ve yüzey rengine bağlıdır.

Elektronik Prensip

  • IR alıcıdan gelen sinyal analog olarak oluşur
  • Karşılaştırıcı devre (LM393 vb.) bu sinyali eşik değeriyle karşılaştırır
  • Eşik aşılırsa çıkış pini HIGH veya LOW olur
  • Hassasiyet, modül üzerindeki potansiyometre ile ayarlanır

Arduino genellikle dijital çıkışı kullanır.


Neden Işık Bariyeri Sensörü Seçilir?

Bu sensörün tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Temassız engel algılaması yapması
  • Robotik projeler için ideal olması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Hızlı tepki süresi
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından:
Işık bariyeri sensörü, öğrencilere yansıma, optik algılama ve karşılaştırıcı mantığı kavramlarını öğretir.


Işık Bariyeri Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Bu sensörle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Parlak veya Şeffaf Yüzeyleri Göz Ardı Etmek

  • Yansıma algılaması hatalı olabilir

❌ Ortam Işığını Hesaba Katmamak

  • Güneş ışığı IR algılamayı etkileyebilir

❌ Hassasiyet Ayarı Yapmamak

  • Yanlış eşik değeri kararsız sonuç üretir

❌ Mesafe Sensörü Gibi Kullanmak

  • Bu sensör yaklaşık algılama yapar, net mesafe vermez

Işık Bariyeri Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Benzer algılama prensipleri birçok sistemde kullanılır:

  • Otonom robot ve araçlar
  • Endüstriyel güvenlik bariyerleri
  • Otomatik kapı sistemleri
  • Sayma ve yönlendirme hatları
  • Basit çarpışma önleme sistemleri

Arduino projelerinde kullanılan bu sensörler, bu sistemlerin eğitim ve prototip modelleridir.


Arduino ile Örnek Proje: “Engel Algılayan LED Sistemi”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Işık bariyeri (IR obstacle) sensörü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
IR Sensör OUTD2
IR Sensör VCC5V
IR Sensör GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int obstaclePin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(obstaclePin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int engel = digitalRead(obstaclePin);

  if (engel == LOW) {   // Engel algılandı (çoğu modülde)
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Not: Bazı modüllerde engel algılandığında HIGH çıkış alınabilir. Sensör mutlaka test edilmelidir.


Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Engel algılayan robotlar
  • Çarpışma önleme sistemleri
  • Otomatik dur–kalk uygulamaları
  • Nesne algılama ve sayma projeleri
  • Eğitim amaçlı robotik uygulamalar

37. Ses (Sound / Mikrofon) Sensörü Nedir?

Ses Sensörünün Kullanımı

Ses sensörü, ortamda oluşan ses dalgalarını elektriksel sinyale dönüştürerek algılayan bir sensördür. Arduino projelerinde özellikle:

  • Sesle tetiklenen sistemler
  • Gürültü algılama uygulamaları
  • Etkileşimli projeler

için yaygın olarak kullanılır.

37 parça sensör setlerinde bulunan ses sensörleri genellikle elektret mikrofon + yükselteç + karşılaştırıcı devre içeren, analog ve dijital çıkışlı modüllerdir (KY-038 / KY-037 benzeri).


Ses Sensörü Nasıl Çalışır? (Fiziksel ve Elektronik Prensip)

Fiziksel Prensip

Ses, havada yayılan basınç dalgalarıdır. Mikrofon:

  • Ses dalgalarıyla titreşir
  • Bu titreşim, mikrofon diyaframında çok küçük gerilim değişimleri oluşturur

Bu sayede ses, elektrik sinyaline dönüştürülür.

Elektronik Prensip

  • Mikrofon çıkışı çok düşük seviyelidir
  • Op-amp devresi ile sinyal yükseltilir
  • Analog çıkış, ses şiddetine göre değişir
  • Dijital çıkış, eşik değer aşıldığında aktif olur
  • Hassasiyet, modül üzerindeki potansiyometre ile ayarlanır

Arduino, ihtiyaca göre analog veya dijital çıkışı kullanır.


Neden Ses Sensörü Seçilir?

Ses sensörlerinin tercih edilme nedenleri şunlardır:

  • Ortam sesini algılayabilmesi
  • Temassız tetikleme sağlaması
  • Arduino ile kolay entegrasyon
  • Etkileşimli projeler için ideal olması
  • Düşük maliyetli olması

Eğitim açısından:
Ses sensörü, öğrencilere analog sinyal, eşik değeri ve çevresel algılama kavramlarını öğretir.


Ses Sensörü Kullanırken Sık Yapılan Hatalar

Ses sensörleriyle çalışırken sık yapılan hatalar şunlardır:

❌ Ortam Gürültüsünü Göz Ardı Etmek

  • Yanlış tetiklemeler oluşabilir

❌ Hassasiyet Ayarını Yapmamak

  • Sensör sürekli tetiklenebilir

❌ Desibel Ölçer Gibi Kullanmak

  • Bu sensör yaklaşık algılama yapar

❌ Analog ve Dijital Çıkışı Karıştırmak

  • Yanlış veri okunabilir

Ses Sensörü Gerçek Hayatta Nerelerde Kullanılır?

Ses algılama sistemleri birçok alanda kullanılır:

  • Güvenlik ve alarm sistemleri
  • Akıllı ev otomasyonları
  • Gürültü izleme uygulamaları
  • Etkileşimli oyuncak ve oyun sistemleri
  • Endüstriyel ses algılama çözümleri

Arduino projelerinde kullanılan ses sensörleri, bu sistemlerin eğitim ve prototip versiyonlarıdır.


Arduino ile Örnek Proje: “Sesle Çalışan LED Sistemi (Alkış Algılama)”

Gerekli Malzemeler

  • Arduino Uno
  • Ses sensörü modülü
  • LED
  • 220Ω direnç
  • Jumper kablolar

Pin Bağlantıları

BileşenArduino
Ses Sensörü DOD2
Ses Sensörü VCC5V
Ses Sensörü GNDGND
LEDD13 (direnç ile)

Arduino Kodu

int soundPin = 2;
int ledPin = 13;

void setup() {
  pinMode(soundPin, INPUT);
  pinMode(ledPin, OUTPUT);
}

void loop() {
  int ses = digitalRead(soundPin);

  if (ses == HIGH) {   // Ses algılandı
    digitalWrite(ledPin, HIGH);
    delay(200);
  } else {
    digitalWrite(ledPin, LOW);
  }
}

Bu Sensör ile Geliştirilebilecek Projeler

  • Alkışla çalışan lambalar
  • Gürültü algılayan alarm sistemleri
  • Akıllı ev tetikleme projeleri
  • Etkileşimli oyun ve oyuncaklar
  • Eğitim amaçlı çevresel algılama uygulamaları

Eğitimlerimize katılarak bu ve diğer projeleri uygulamalı olarak öğrenebilirsiniz. Eğitimlerimize ve diğer bilgilere buradaki linkten (https://www.facadium.com.tr/) ulaşabilirsiniz.